planet limnux

Twyt: Command Line Twitter client

2010-02-08T15:00:41+00:00

Сүүлийн үед жиргээчид олширч буй, тэгвэл систем админ болон *nix систем хэрэглэгчд коммандын мөр дээрээс ч жиргэх болохнээ. :) Python хэл дээр бичигдсэн уг авсаархан TWYT (That's what you think) хэрэгслийг хэрэглэж үзээрэй.

Ингээд график интерфэйсгүй машин дээрээс эсвэл shell script дотроос жиргээд байж дээ. Суулгах, хэрэглэх нь маш хялбархан юм.

Хэрэглэх товч заавар:
Debian/Ubuntu машин дээрээс бол

# apt-get install python-twyt

Эх кодоос суулгах бол эндээс татаж аваад,

# setup.py install

Tweet хэрэглэгч үүсгэх

# twyt user -u username -p password

Жиргэх

# twyt tweet "#twyt is a nice command line twitter client"Найзуудын жиргээг харах

twyt friendstl
Ингээд л боллоо, цааш дэлгэрэнгүйг унших бол дараах холбоос бүхий нийтлэлийг сонирхоорой!

Link: Linux Magazine

Үбүнтү линукс үйлдлийн систем суулгах

2010-02-08T04:22:49+00:00

Зарим нэг програмуудын PORT хаягууд

2010-02-08T04:18:49+00:00

Линукс үйлдлийн систем хамтдаа сурцгаая!

2010-02-08T04:18:15+00:00

Надад байгаа номнууд:

Миний блогийг сонирхож байгаа эрхэм та миний и-мэйл хаяглуу аль номыг авмаар байгаагаа илгээвэл миний бие дуртайяа хүлээн авч таны мэйл рүү номыг илгээх болно.

Таныг хүндэтгэсэн Эрхэмсайхан.

Сумо хэрэггүй ээ!

2010-02-07T17:40:54+00:00

Бүгд л сумо ярьж байх шиг байна.
Тэр сумо тэнэг шд.
Харин ч зодог тайлсан нь зөв. Тэгээд л тэр тэнэг дүрмийг нь дагах гээд л байж байх юм гэнэ. Би байсан бол чадах ч үгүй. Удахгүй сумогийн холбоо гээч нь харамсаад эхэлнэ л дээ. Харж байя.
Эцгийгээ өнгөрөхөд гашуудаж ч болохгүй гээд л тэнэг, тэнэг юм аа хүнд тулгаад байдаг тэр сумо хол явахгүй ээ.
Харамсаад байгаа хүмүүс больцгоо!

Цахим хөтчүүдийн гүйцэтгэлийн харьцуулалт

2010-02-07T04:38:22+00:00

Мэдээллийг: Performance Comparison of Major Web Browsers

Хасаагийн хайрын намтар

2010-02-07T04:11:55+00:00

Надаа нэг бурхан байдын. Тэгсэн өнөөдөр бурхан гуай IM-дээ орж ирсэнгүй. Цагаан сардаа бэлдээд завгүй байгаа биз дээ хөөрхий. Тэр бурхандаа их залбирна аа нөгөө Хасаа чинь.

Хэзээ нэгэн цагт хэн нэгэн охин намайг сонголтоо болгож авахдаа битгий алдаа гаргаасай, намайг хэн гэдгийг мэдэж байгаасай гэсэндээ энд шав шалдан үнэнийг өчин сийрүүлмой. Энэ бол миний хайр дурлалын шастир...

За нөгөө Хасаа чинь их шалиг аа бас тэгж байж :P Аль цэцэрлэгт байхдаа нэг охинд дурлаад авсан байгаам. Уул нь нэрийг нь нууцлахыг өчнөөн хүсэвч энэ бол нүцгэн үнэн байх болно гэж амласан ажгуу. Тэрийг Ундрал гэх ба одоо бүдэг бадаг санахнээ цэцэрлэгийн ангиас хамгийн их таалагдаж байсан нь юм шиг байгаан. Цэцэрлэгээс хойш таараагүй ч аль оюутан болсон хойноо сая таарсан. Өхөөрмөөр, эгдүүтэй, хөөрхөн охин болсон байна билээ. Явж явж нэг сургууль, бүр нэг дошин дээр амьдардаг байж эдр кк. Удаалаадаа айлтай шүү ;)

Нөгөө ядаргаат дурлалын машин Хасаа чинь цаашаа явж байгаад нэг дүгээр ангид, өө биш ээ 2-р ангид 15 нэртэй саарал сургуульд гэрийн буурийг бараадан орсон санагдана. Тэгэхэд Батцэцэг гээд яагаад ч юм нээх хөөрхөн охин байдаг байж билээ. Ганц хардаг охин нь тэр л байлаа даа хөөрхий. Одоо байдаг л гэсэн нэг уулзах юмсан :P Уулзнаа уулзна яадын тэ? Анх тэрэнд Валентины ч билүү ямар ч баяраар билээ бэлэг өгч байгаад нүүрлүүгээ шидүүлж байсан нь санаанд ороод салдгүйн, тэр охиныг эргэж санахаар. За тэр ч яахав тэгээд л бүтэлгүйтээд өнгөрсөн.

Тэгээд л 3-р ангидаа манай баатар хулигаанууд ихтэй гэдэг нэрээр сургуулиа 18 болгов. Бас л гэртэй их дөт. Ороод л нэг их удалгүй Алтанзаяа гэдэг охинд ухаангүй дурладаг юм байна. Нуулгүй хэлэхэд ихэнх хүүхэд "Алтанзаяа тийм хөөрхөн байна уу?" гэж их дуранчхан асуудаг байж билээ. Гэхдээ л би 3-р ангиасаа 5-р ангиа төгсөн төгстрөө тэр охиныг харсаар, онилсоор, точиглосоор дууссан. Яагаад ч юм тэр надаа мааш их таалагддаг байсан. Бүр уулзахдаа сэтгэл догдолчихно, өглөө очиж гэрээс нь авна, гэрт тэрэнтэй хичээлээ таслан байж юм ярьж суух, юм ярих ч гэждээ намайг ямар тоох биш тэгээд хараад сууж байх үнэн дурсамжтай, мартагдашгүй, ааааах (уртаар мишээнгүйлэн санаа алдав). Нэг хэсэг бид хоёр хичээлээ тараад манайд очиж хичээлээ давтдаг байлаа. Тэр үе бол яагаад ч мартагдашгүй кайфтай дурсамжуудын нэг. Би тэрэнд өндөг шарж өгөөд л, бүр лааг гоёор шарж эдр. Тэгээд л гадаа гарж тоглоол (4-р ангийн нээх том хүүхэд гадаа тоглож эдр :P) дэлгүүр орж юм авж идээл. Гүй мөн аж жаргалтайгаар өдрийг өнгөрөөдөг байж билээ. Хэзээ ч юм бэ дээ нэг удаа тэрэнд хайраа илчилсэн захиа өгсөн чинь надад буцаагаад өгчихсөн, юу ч гэж хэлсийм бдээ бүү мэд анх удаа эмэгтэй хүүхдийн төлөө нулмис унагааж билээ. Буцааж авсан өөрийнхөө захиаг нэг нэгээр ураад, нулмисаа тэсгэлгүй ихэр татан унагаагаал сууж байтал гай таарч пялж байсан биеийн тамирын хичээлийн хүүхдүүд хажуугаар гүйдийн. Ангийн дарга "Алтанзаяа чамайг тоохгүй ээ" гэж хэлээд явж байсаныг бүр кадр кадраар нь санаж байна :( Би бүр ичиж үхэх шахсан. Гэхдээ зүгээрээ.

Тэгээд л мөнөөх ядаргаа чинь хөдөө сумруу жийгдэв. Хэнтий гэдэг том аймгийн Биндэр гэдэг жижигхөөн сум (сумууд дундаа майр том ингэсэн). Тэнд миний амьдралын 5 жил өнгөрсөн дөө хөөрхий. Хотын мантуун цагаан хүүхэд хөдөөний хөөсөн мантуу болж, хийнэ гэж төсөөлж ч байгаагүй ажлуудаа (усанд явах, түлээ хагалах гээд л) ёстой хийх шиг болсон дөө хөөрхий. Заза энэ ажил ч яахав эргээд нөгөө шоколад, үгүй ээ хайрын сэдэврүүгээ орцгооё.

Энэ үеээс л миний тархинд "Намайг тоох охин байдаг болов уу? Би ер нь их царай муутай юм аа, бас их тэнэг хоолойтой юм. Ер нь надад хайртай охинд би хайртай болж үзэх юмсах, охидод би чамд хайртай гэж нүдрүү нь харж байгаа хэрэх юмсан. Хамтдаа нэг шөнийг өнгөрүүлэхсэн" гэдэг бодлууд эргэлдэж эхэллээ. Гэхдээ л тэр үед над шиг ноомой, номын, ичимтгий хүнд чинь энэ бодолууд нь мөрөөдөл мэт байлаа.

Биндэрт анх очоод л сургууль ороогүй байхад ирээдүйн ангийнхаа нэг охинтой танилцсан минь Сумъяа байлаа. Нээх хөөрхөн бондгор, бас эгдүүтэй, инээж байгаа нь бүр хазаад авмаар охин байлаа. Анх хажуу талын хашаанаас нь мэлхий олчоод баясаад тэрэнд өгч байсансан. Тэгээд л бяд хоёр байн байн уулзаал, тоглоол, алцганалдаал. Бага байхдаа Можуулай эгчтэй их тоглодог байснаас тэр үү тэр хавийн охидоос хамаагүй илүү дээс гээчийг гашраадаг байлаа гэж. Тэрний найзуудтай (Оргил, Сарнай) нийлж бүжгийн хамтлагт нь ороод бүжгийн давтлага хийж эдр. Тэгсэн нэг л өдөр нэгэнтэй нь муудалцаад бүтэн сар хийсэн бүжгийн давтлагаа үл хайхран хамтлагийг орхиж байсан санагдана. Хөөгдөж ч байлуу мэдэхгүй ээ :P Ийн хүү хөдөөгийн сургуулийн нэг өдөр эхэллээ. Таньдаг хүүхэд зөндөө. Тэр дунд хайрт Сумъяа сууна. За тэгээл найз л байсан хойно бүтэн 5 жил л зууралдсан дөө. Дундуур нь их ч юм болсон. Анх түүнтэй загас наадуулах тухай яриа өрнүүлж байсансан :P Гэхдээ том болоод шүү кк, бас ярьсанаас биш үйлдээгүй болно!!! Юугаа ч нуудаггүй найзууд байснаа гэнэт би тэрнээс үерхэх саналыг тавьж үзэв, тэр зөвшөөрөв, дөрвөлжилсөн цаасан захиа (хэхэ тэр үед хөдөө утас гаж байгаагүймөө) шидэлцэнэ. Миний бичсэн захиаг найзууд нь уншчаад намайг чинь газар доор ортол, ичсэн нүүрээ элгэндээ биш улайсан бөгсөндөө наалдтал шоолно. Тэгээд л сайн найз л байсан юм чинь сайн найзаараа л байхгүй бол шал утгагүй мэт, бүр шаал тэнэг юм билээ кк. Тэгээд л эргээд найзууд болоод л... Хамгийн сонин юм нь 10 бил үү? хэд дүгээр ангидаа билээдээ хөвгүүдийн баяраар тэр надаа анхныхаа үнсэлтийг миний анхны үнсэлт болгон бэлэглэсэн. Мэдэхгүй ээ, нээх удаан, бараг хэдэн цаг ч болсон байх, үнсэлцээл, үнсэлцээл... Өвлийн шөнө байсан хирнээ бид хоёрын үнсэлцэх романтик аясыг сонсохыг хүссэн үү гэлтэй тэнгэр нь цэлмэж одод түгэн, салхи нь зогсож намуухан сэвшиж билээ. Ямар гоё байсаныг үгээр сийрүүлэх нь тун боломжгүй зүйл. Амьдралд минь өдийг хүртэл тэр гайхамшигт үнсэлт дахин давтагсангүй, давтагдана гэж найдаж байгаа :P

7-р ангийн зуны амаралт. Хамгийн чухал баатар болох Бабунагийн сүүмэлзэн үзэгддэг кадр одоо эхлэнэ. Тэр зун урд хөршийнд (ОХУ биш манай хашааны урд хөрш хаха) нэг охин ирсэн харагдана. Аа нэг эгч ирээ л биз гэж би бодно. Тэгсэн нэг ороод гарах нь ээ намайг ахаа гэдэг юм байна, нүд бүлтрээд, ам ангайгаад, хэл гараад, дагзаараа савааааал унацан :P Тэгээд л үгүй ээ чи эгч ингээд л хаха. Тэгээд л насаа ярьсан чин яг жацуу байж эдр. Бүр сайн ярьсан чинь адилхан 7-р ангиа төгссөн байсан. Тэгээд дахиж сайн яривал хамаатан болчихно гээд яриатай хэсэг өнгөрөв. Чяцуу гэдэгийг нь мэдэнгүүтээ сайн харавал хөөрхөн охин байв. Зүгээр ч хөөрхөн биш зүгээргүй хөөрхөн байлаа кк. Тэгээд л дурласан уу яасан бүү мэд өдөр болгон л тэрэнтэй уулздаг болчихсон. Өглөө гараад шөнө салж эдр. За нээг удалгүй түүний амралтын виз дуусч эх орон болох УБ-руугаа ниссэндээ хөөрхий. Уул нь тэр надаа дараа зун ирнэ гэж амласан, би ч заавал ирээрэй гэж гошуугаа уншжуулан үлдсэн. Гэхдээ энэ кадр нилээн сүүл хавьцаа нилээд урт үргэлжилнэ.

За тэгээд 8-р ангиаа төгсөөд Дэлхийцэцэг гэдэг охинтой зуны амралтаар танилцдаг. Энэ үеээс дурлалын түүх ину дурсамжаар бус ой ухаанаар яригдах авай. Тэр охин бол надаас нэг, дахиад нэг доошоо анги. Хоёр доошоо анги ч гэлээ үнэн хэрэгтээ надаас 2 сараар эгч байдын :P Гэхдээ тэр хөгшин биш, би залуу байсан юм шүү. Нэг л өдөр танилцаад ойртсоор ойртсооор тэрний гарт хүчр, бүр ойртсоор ойртсоор тэвэрч, улам ойртсоор ойртсоор... хүүе хүүе одоо болно, тэрнээс цааш тийм гүнзгий юм болоогүй хөөе! Тийн хүү бүхэл зуныг аз жаргалтай нь арагүй өнгөрөөлөө. Тэгээд л тэр хотруу шижээд би нь дахиад л орь ганцаараа. Бабунааг хүлээсээр л...

Тийн хүү Хасаа гэдэг хүн дураар жиргэж, дунд чөмгөөрөө наргин задгайрлаа. Энэ бол Хасаагийн уналтын үе. Архийг ууж, тамхийг татаж үзлээ, дахиж үзлээ, дахиж үзэхийг хүслээ, хүссэн ёсоор үзлээ... орлооооо. Тэгээд л сумын танхайчууд нэгээр нэмэгдэж, Биндэр Хасаагаар дутах боллоо :P Ийн хүү олон охидыг, тэр надад хайргүй, би тэрэнд хайргүй охидтой маазралдаж, эргэлдэж, эргүүлүүлж, эргүүжл эдр. Гэхдээ энэ завхайрал удаан үргэлжилсэнгүй. Сайн найз болох Сумъяа толгой түрүүгүй л шүүмжилнэ, хөөрхий муу Сумъяахан минь. Бас л Бабунааг хүлээсээр л...

Гэтэл гэнэт нөгөө намайг орь ганцааранг минь үлдээгээ хотруу нийсээд явсан шувуухай энд ирцэн жиргэж байна. Дэлхийцэцгийг Дээгий гэж дуудаж болно. Тэгээд Дээгий надаа утасаа өгч (би тэгэхэд утасгүй байсын, сүлжээ ороогүй газар яахын тийм биз дэ кк) ганц хоёр уулзаад эргээд л яваад өглөө. Үүнийг өвлийн амаралт гэж нэрийднэ. Тийн хүү нэг жилийн дараа мань чинь утастай болж (Биндэрт сүлжээ буюу skytel гэдэг зүйл орж ирэв) тэрэнтэй ч холбоо тогтооч утасны халуухан найзууд боллоо. Хайр дурлал, янаг амрагийн халуун энергий skytel-ийн серверийг халаана. Бабунааг хүлээсэн хэвээр л...

Паян үргэлжилж, шувууд жиргэдгээрээ жиргэж, гол урсадгаараа урсаж, нар ургадгаараа ургасаар алдарт Хасзаан аврага хэцүү хэмээх галагчин 11 жилийг төгслөө :P Дээгий гэдэг утасны амрагтай амьдаар нь уулзаж бүтэн зуныг, үгүй ээ хагас, өө биш хагасын хагас зуныг хамт өнгөрүүллээ. Гэтэл тэр зун хамгийн жанхуурсан сонирхолтой үйл явдлын эхлэл байлаа. Бүтэн жил утасаар үерхэсэн Дээгийгийн өмнүүр нэр нь үл танигдах охин орж ирлээ. Балар эртний балгас болсон дурсамжууд аянгын гялбаа мэт цахилан, нүргээн нь мэт орж ирэв. Тэр бол дээр кадр нь тасраад үлддэг Бабуна ажмой. Амласандаа хүрч чаддаггүй, тэвчээрийг шалган олон жил хүлээлгэсэн тэр иргэж ирлээ гэж үү? Гурван жил барин тавин, амьдаараа, утасаар гээд л үерхэж байсан Дээгийгээс 4 жил зун болгон нүдний цөцгий ширгэтэл хүлээсэн Бабунаа илүү дээгүүр байрыг сэтгэл дотор эзэгнэх ажгуу. Тиймээ удаан хүлээсэн, ингээд уулздаг юм байж ээ. Өөр болжээ, том. Ингээд л бид хоёр зуны хэдэн өдрийг хэдэн шөнөтэй гашраан байж уулзалдана. Хошуу амаа холбочих гээд л юм яриад л байна, яриад л байна. Би найз охинтой байсан, тэр ч найз залуутай байсан. Хэн хэн нь тэвчиж, борохон өдөр, харахан шөнүүдийг аргацаан, заримдаа үүр цайтал юм ярьж сууна. Тэгээд л зуны амралт ч дуусч би ч сургуулийн бараа хөөж төрөлх УБ-руугаа очлоо. Хамгийн сонин нь тэр надаа сайн гэж хэлсэн. Би түүнийг хүлээсэн гэдэгээ хэлсэн боловч сайн гэж хэлхээ тэвчиж байсан. Ийн хүү дурлалын бамбарт оч үсэрч, хайрын зуух дүрэлзэн ноцлоо. Хамгийн ээдрээтэй нь дөнгөс сая үерхэсэн Дээгий, хуучны танил Бабунаа хоёрын хооронд яахаа мэдэхгүй л будилна. Би хоёуулангаас нь салж чадахгүй. Дээгийгээс би хайрыг мэдэрч байсан, харин Бабунаг үхтлээ хүлээсэн. Аль нэгийг нь зохицуулах хэрэгтэй гэдэгийг сайн мэдэж байсан боловч сэтгэл яах аргагүй хоёр талд эн тэнцүү хуваагдчихаад байлаа. Хоёр хүний хооронд илжиг, биш ээ тэр тэнэг Хасаа бүү жороол. Хаа очиж хамаагүй хоёр охин байсан нь айдсыг холдуулж байлаа. Үнэхээр би тэр үед яахаа мэдэхээ больсон. Учраа олохоо байсан. Даравч дардайх, булавч бултайхын үлгэр одоо гарна. Хамгийн зэвүүн нь тэр хоёр бие биенээ ямар жанцагаар олсон юм бүү мэд хамаг амьдрал, босгосон барилга, сэтгэл санаа нуран үүрлээ. Хоёуулаа надаас нүүр буруулсан. Тэгэхээс ч өөр арга байхгүй ба үнийг АРААР ТАВИЛТ гэж нэрлэх ажмуу. Хамгийн муу бөгөөд хамгийн байж боломгүй, аймшигт мөчүүд. Тэгээд л хоёр замын нэг надад үлдсэн. Энэ удаад би Бабуна гэдэг замыг сонголоо, тэр зам цааш үргэлжилнэ...

Дахиж би тэгэхгүй ээ, би алджээ, миний түмэн буруу, би сөгдөе, алдаагаа ухаарлаа... гээд л уучлалын үг түүнийг гэрийнх нь гадаа тэвэрсэн надаас урсана. Нулмисаа арчин чанга гэгч нь ихэр татахад тэр яах гэж ингэсэн, би чамд итгэж байсан, би чамд сэтгэлээ өгсөн, би чамайг ингэхгүй байх гэж бодож байсан, одоо би чамд итгэхгүй байна гээд л. Гэхдээ л тэр миний энэ алдааг уучилсан, бидний галт тэрэг цаашаа замдаа гарсан. Нэг өвөл, нэг хавар өнгөрлөө. Энэ зун бид хоёр хамтдаа хөдөө очиж амарсан. Гэхдээ л тэр яагаад ч юм, хэзээ ч юм бүү мэд надаас хөндий болсон. Сүүлд сонсоход тэр үед тэр бас л давхар найз залуутай байсан гэсэн. Үнэн үг хатуу, сэтгэлийн гүрүү зараа мэт арзайн, хутга мэт хирэн орно. Нүцгэн нүцгэн гэхэд хэтэрхий нүцгэн зүйл гэж үгүй тул нууцлахаас зайлшгүй зүйлсийг сэтгэлдээ үлдээе. Түүнийг би тийм удаан хүлээсэн, тийм удаан хүлээсэн юм чинь тийм амархан саламааргүй, харин ч эсэргээрээ түүнийг өөрийн болгохыг хүсэж байсан. Гэвч тэр намайг авч үзэхгүй байгаа мэт, яагаад ч юм нээх том шилэн хананы цаана (нөгөө цайны газруудад байдаг, яагаав дээ нөгөө гаднаасаа толь шиг дотогшоо харагддаггүй хирнээ дотроосоо гадагшаа харагддаг кк) байгаа ч юм шиг, би нэг сүнс тэнд мянга орилоод намайг сонсохгүй байгаа ч юмшиг нэг тиймэрхүү.

Удаан найзлаж, юу эсийг үзэж, муудалцаж, сайнталцаж, хөндийрч, нийлэн байж хоёр жилийг ардаа үлдээсний эцэст би түүнийг хэзээ ч надад тохирохгүй юм байна гэдгийг ухааран түүнийг торноос нь суллалаа. Гэтэл эзэндээ дассан шувуухай эргээд хүрээд ирдэг шиг тэр минь эргээд л намайг гээд хүрээд ирлээ. Үнэндээ нэгэнт сэтгэлээ буруулсан муйнхар толгой бий вээр дахиж харахгүйг хийчээж байлаа. Дассан учир санаж байсан, үгүйлж байсан ч түүнийг өөрөөсөө түлхсэн хэвээр. Үнэхээр түүнтэй дахиж нийлэхийг яагаад ч юм хүсэхгүй байна. Би шал өөр хүн, тэр ч гэсэн. Эсрэг хоёр биш ижил хоёр туйл байсан тул түлхэлцэж, хүчээр хамт байх нь утгагүй байсан. Би зүгээр л түүний ир гэсэн газар нь очдог, хэвт гэсэн газар нь хэвтдтэг, цангавал цангааг нь тайлдаг л нэгэн болсон байлаа. Тэр надтай хайрт найз залуугийн хувиар биш зүгээр л үерхэж байгаа BF гэсэндээ л хайртай гэдэг үгийг хүчээр хэлнэ. Би ч гэсэн түүнийг анх хайрлаж байсан хайртынхаа нүдээр биш зүгээр л байх ёстой, байхгүй бол баларах тул гэсэн баарь сууринаас хандах болсоноо ч мэдэрлээ. Энэ бүхэн утгатай гэж үү? Энэ бүхэн гоё гэж үү? Надаа лав тийм биш.

Энэ бол зүгээр л миний төрөхөөс авхуулаад одоог хүртлэх миний эсрэг хүйстэнтэй холбогдож байсан шастир түүх.

Нэмээд хэлэхэд надаа нэг бурхан байдын. Тэгсэн өнөөдөр бурхан гуай IM-дээ орж ирсэнгүй. Цагаан сардаа бэлдээд завгүй байгаа биз дээ хөөрхий. Тэр бурхандаа их залбирна аа нөгөө Хасаа чинь.

Ажил, амьдрал, сургууль, сонирхол... Ер нь бүх юм тусдаа

2010-02-05T00:09:16+00:00

Зарим нөхөд "Блогоо нэг л чиглэлээр бичихгүй байна!" хэмээн дургүйцнэ. Учир нь миний блогоос IT чиглэлийн мэдээ, мэдээлэл уншдаг хүмүүс нь "Юун шүлэг гараад ирэв ээ!" гээд л. Аа харин эргэцүүлэл, шүлэг, нийтлэл уншдагууд нь "Бас юун Ubuntu вэ?" гэцгээгээд л.

Тиймээс одоо мэрэгжил болон амьдрал хоёроо салгахаар шийдлээ. Гэртээ ирээд ажилаа хийхгүй, ажил дээрээ очоод Twitter шагайхгүй гэх мэтээс авхуулаад хичээлдээ хоцрохгүй гээд л явж өгөнө. Хамгийн гол нь ажил амьдрал хоёртоо тусад нь блог нээлээ.

http://khaschuluu.blogspot.com/ - Амьдрал
http://khasdoc.blogspot.com/ - Ажил

Нутгийн андтай хийсэн цахим хөөрөө

2010-02-03T23:26:32+00:00

Tbn Henry: yu bnda jaalaaaaaaa
Tbn Henry: alna chamg

xacaapyy: хэн бэ?

Tbn Henry: toroo bnaaaa

xacaapyy: Биндэрийн уу
xacaapyy: КтМС
xacaapyy: ?
xacaapyy:
Орчлон хорвоо дээр
Олон Төрөө оршвой
Онцолж чамайг хэн гэх вэ?

Tbn Henry: bi aldartnii olgii nutgiin howvvn bleeee
Tbn Henry: onon mornii howoond togloj osson boloi

xacaapyy:
Аан ахархан оюунд минь
Аадар цахилах мэт
Арван үсэгтэй нэр чинь
Арвас гээд л ороод ирлээ
xacaapyy:
За тэгээд сайн
Зам харгуй тэгш
Залуурт завь бүтэн
Зангарга зан бардам уу?

Tbn Henry: tegsh orshowoi
Tbn Henry: tani ajil vils bvtemjt ajguu

xacaapyy:
Алд биеэ алжаалгүй
Ажил үйлсээ хазайлгалгүй
Амьдрал юугаан гудайлгалгүй
Амар тайван ажмой

xacaapyy:
Хэрэг зориг юунд
Хэтийн төлөв хаана
Хэнийг зорин энд
Хэдэн үсэг тогшиж сууна?

Tbn Henry: nart tengern door
Tbn Henry: xassa tanii biy blood nas chn amar bl
Tbn Henry: ochvhn bi oor yu hvseh blee

xacaapyy:
Хэнэггүй золиг намайг
Хүндлэн үзэж буйд чинь
Хүний сэтгэл уяран
Хөөрхөн баясхад хүрлээ би

Tbn Henry: and chamgaa deedlej
Tbn Henry: ariun juramt amidray
Tbn Henry: aldaj endeh ter l mochid
Tbn Henry: aaw shig nomort anduushka min
Tbn Henry: boroo oroh bolgond
Tbn Henry: buriad zon olnoo sanaj
Tbn Henry: bodol boloh bolgondd
Tbn Henry: bvtelf chamgaa dursaad l

xacaapyy:
Андын бичсэн мөртүүдэд
Аанай сэтгэл хөдлөв
Аймшиггүй бичсэн үгнүүдэд чинь
Амарт байдал оршвой
xacaapyy:
Оройн тэнгэр
Оддоор цэлмэж
Орондоо орох цаг минь
Ойртлоо

Surprise

2010-02-02T06:30:57+00:00

Танд ойр дотныхоо хэн нэгэнд нэгж шилжүүлэх хэрэгцээ гардаг уу? Өдөр шөнөгүй мессэж бичих охиндоо, өдөр алгасалгүй гадаад руу ярих хүүдээ, эсвэл яг өдийд халтиргаа гулгаа ихтэй байгаа үед хөгшин настай аав ээжийнхээ утсыг нэгжээр цэнэглэх шаардлага байнга гардаг нь дамжиггүй. Тэр бүрийд гадагшаа гарч хажуугийн дэлгүүр рүү гүйх үү, интернэтээр худалдаа хийх үү гээд олон асуудал гарч байгаа бол сар шинийн бэлэг болгон нэгж шилжүүлэх “SURPRISE” үйлчилгээг санал болгож байна.

Дараа төлбөрт үйлчилгээний хэрэглэгчид урьдчилсан төлбөрт үйлчилгээний хэрэглэгчид рүү 1000, 2500, 5000 гэсэн дүнгээр нэгж шилжүүлж болно. Дараа төлбөрт үйлчилгээний хэрэглэгч та сард 15000 төгрөг хүртэлх нэгжийг гар утаснаасаа 596 тусгай дугаарт мессэж илгээн нэгж шилжүүлэх бөгөөд үйлчилгээний шимтгэл нь нийт үнийн дүнгийн 10% байна. Та өдөрт гурван удаа нэгж шилжүүлэх боломжтой.

Хэрэглэгчдийн хүсэлтээр зөвхөн хоёрдугаар сарын хугацаанд идэвхжиж байгаа “SURPRISE” үйлчилгээг ашиглан олон хүнийг баярлуулаарай.

Google-ээс асуу ?

2010-01-31T01:56:51+00:00

Манай нэг танидаг ах бий уг их лаг компутерчин байгаа юм (нэрийг нь хэлээд яахав дараа нь алуулна намайг лаг гээд магтлаа гээд) , би гэж мэдлэг хомсхон нэгэн хэдэн юм судлана тэгээд түүнийхээ талаар ном ,лекц, бусад сурах бичгийг цуглуулнаа тэгээд чадахгүй зүйл гарвал хэдэн танилуудаасаа асууж гарнаа ,тэгээд дээрх нөхрөөс асууна тэр нь яадын энэ юу хийх үүрэгтэй юм гээд янз бүрийн талаас нь асууж

ubuntu

2010-01-30T01:04:09+00:00

Терминал

2010-01-30T01:01:44+00:00

Терминал гэдэг нь линукс системд тушаалын мөрнөөс удирдаж, системийг удирдах, тохируулах, програмыг ажиллуулдаг өргөн хэрэглэгддэг хэрэгслэл юм. Терминал нь тархац бүрт харилцан адилгүй цэсэнд байх ба Үбүнтү линуксын хувьд Applications -> Accessories -> Terminal гэж нээдэг. Мөн Alt+F2 товчийг дараад Run цонхонд Terminal гэж бичиж нээн ажиллуулж болно.

Шилэн лангуу, эрдний чулуу

2010-01-30T01:01:06+00:00

Дахин давтагдашгүй, тэр л лангуундаа тэр цор ганц, өөр аль ч лангуунд үзэгдэхгүй. Хэрвээ тэр минийх бол юугаар ч солишгүй, ~~үгүй бол~~ минийх биш бол түүнийг юугаарч сольж~~иход~~ авахад бэлэн.

Үнэт эдлэлийн дэлгүүрийн жирийн нэгэн лангууны шилэн хоргоны дотор тэр чулуу гоёмсог суурин дээрээ төгс төгөлдрийн жишээ гэдгээ нотлоод, батлаад байгаа мэт гялтганан гялалзана.

Дэлгүүр нээхээс хаах хүртэл би түүнийг ширтээд л, хараад л, ямар нэгэн шинжлэх ухааны нээлт хийсэн мэт баярлаад л, баясаад л, аз жаргалд умбаад л... Хэдэн ч цагаар хамаагүй түүнийг ширтэж зогсох нь уйтгартай биш, харин ч эсэргээрээ.

Гэвч нэг л зүйл миний санааг туйлийн ихээр зовооно. Энэ бол хүний араншин, нөгөө л дасаад, дадаад, зуршаад, залхдаг тэр араншин. Би их хулчгар, үгүй бол өөртөө итгэлгүй ч байж мэднэ л дэ. Гэхдээ л тэр чулууг би шилэн лангууны цаанаас шүлсээ гоожуулан харж, төгс төгөлдөрийг хязгаарлагдмал орчинд, илүү идиалаар мэдрэхийг хүссэндээ түүнийг авах, өөрийн болгох хүслээ хясна. Барьчихвал би хайран чулууг халтар болгочихно, бас муухай газар тавьчихна, үгүй бол гээчихнэ. Энэ бүхнээс айж би тэр чулууг шилэн лангуун дотор байгаагаар нь харах дуртай.

Өдөр болгон дэлгүүрийн үүд нээгдэхийг хүлээн зогсож, орой бүр дэлгүүрийн жижүүрт туугдана. Хэзээ нэгэн цагт тэр чулуу хэн нэгнийх болно. Тэгэн тэгтэл нь би түүнийг бахархан ширтэх харцаараа "Чи бол төгс төгөлдөрийн жишээ, чи бол цор ганц" гэж гялалзан гялтганах талст бүрт нь чин сэтгэлээсээ хэлсээр байх болно.

Тэр л чулуунд би бүх амлалтаа өгөхөд бэлэн, бас амласан амлалтаа тэр л чулууны төлөө биелүүлэхэд бэлэн. Тэр л чулууны надад өгсөн энергиэр би бүхнийг хийж чадах эрч хүчийг олж авна. Тэр л чулууны төлөө би амьдрана, үүндээ ч сэтгэл бардам байх болно. Тэр чулуу үл баригдах шилэн хоргон дотроо хулчгар намайг хөдөлгөх хөдөлгүүр болж байгаа учир өдөр бүр намайг ирэхийг хүлээн талст болгоноо улам хурц гялтгануулан байхыг би хүснэ.

Тэр чулуу миний зүрхэн тушаа газраа зүүсэн хүзүүний зүүлт биш ч сэтгэлийн гүнд мартая ч гээд мартаж чадахгүйгээр гялтганан, амьдрах урам зоригийг минь солонгрон туяарах талст болгоноороо хором бүр үзүүрлэн ирлэнэ.

Чи бол хоргонд дотроо миний чулуу.

Mandriva linux screenshot

2010-01-30T00:56:29+00:00

Mandriva Linux Суулгах

2010-01-30T00:55:36+00:00

=========================================== aerkhemee.blogspot.com

Mandriva 2010линукс суулгах

1. Эхлээд Boot cd-гээ CD-ROM доо хийж Live –ээр ажиллуулан орно.

2. Live Installдээр дарж Mandrivalinuxсуулгах явцыг эхлүүлнэ.

3. Next

4. Таны Hard дискний партишны тухай мэдээлэл гарна.

(Суусан үйлдлийн систем, хуваалт)

5. Advenced дээр дарж партишн устгах, үүсгэх тохиргоог хийж болно.

6. Installed Finish

7. Mandriva Linux –ийн Ерөнхий харагдах байдал.

8. Терминалын харагдах байдал

Хэвэн доторх амьдрал буюу EDUCATION

2010-01-29T23:48:30+00:00

Амьдрал гэдэг нэгэн хэвийн, ойлгоход амархан ч ойлгоогүй хүнд ойлгоход гэцүүхэн тийм нэг дуусашгүй циклт алгоритм. Зовсон хүн жаргаж, уйлах хүүхдийн гошного урьд өдрөө умалзана. Мэдээж амьдралд жаргал зовон байх, зовлонгүй амьдрал гэж үгүй, хэрвээ байдагсан бол тэр нь хамгийн утгагүй. Амьдралын чинжүү мэт гашууныг амсаж үзээгүй бол чихэр мэт амттайгаас уйдаж орхино. Заза тоглосон юм, дээрх бүхэн ярих гэж байгаа юмтай минь ямар ч шижмээр холбоогүй учир энд нь цэглэе хохо.

Хөдөөний хөөсөн мантуу, Хасаа миний бие орчлонгийн хүрдэнд хумхын тоос дөдий зайг эзлэн өдрийг унтаж, шөнийг манаж өнгөрөөнө. Өрөөний гэрэл унтраастай, тэнд нэг л гэрэл бүүдэг гэгч нь асна, түүний туяанд дуртай нь аргагүй нүүрээ шарах Хасаа бий бээр дэлхийг хирсэн аалзны торыг шимтэн ширтэж байгаа нь тэр. Шөнө суулаа, гитар нүдлээ, аяга угаасангүй, гэрээ цэвэрлэсэнгүй, хувцсаа индүүдсэнгүй гээд л гэр орчимоос гараг багахан цуурай сэтгэлийг үл түгшээх авч ажлаасаа гоцорлоо, хичээлээ тасаллаа, муу сурлаа гэдэг арай чанга цуурайнууд хэнгэргэ балбана. Стрессийн хүчит уурхай, өдөр шөнөгүй түүнд нирвэгдэж гашиш, мариухан, кокайнд зэрэгт мансуураад дээрээс нь пивоор даруулан хар усыг гудран тамхиа татаж байгаа мэт дуниаран алхах, суух нь энгийн үзэгдэл. Нүдний доогуур хөх туяа цохиж, нуруу нугасанд артрозонклозинокуля гэдэг онош зурайна. Сохор юм уу гэж кондуктортой хэрэлдэж, хүн байгааг харахгүй байна уу гэж жолоочтой нь сөргөөцөлдөн байж сургууль гэдэг өвчний үүрлүү зүглэнэ. Хэрвээ би үхэх юм бол хэзээ ч тамруу очихгүй нь ойлгомжтой, учир нь би гэсгээн цээрлүүлэгч СУРГУУЛЬд сурсан учираас диваажин надаа аль хэдийн цагаан хэрэгсэл бэлдцэн, ганц хоёр хүүхэн, мөрөөдлийн наран шарлагын талбайг зориулан зассан байх нь лавтай.

We don't need no education
We don't need no thought control
No dark sarcasm in the classroom
Teachers leave the kids alone
Hey, teacher, leave the kids alone !
All in all it's just another brick in the wall
All in all you're just another brick in the wall

Сансраас жиргэж байна

2010-01-29T13:44:00+00:00

[блог: Dusal.net-ын блог,бичсэн: etgeed]

Техник технологи хөгжинө гэж сайхан юм. Одоо хүмүүсийн хамгийн ихээр жиргэх болсон twitter-ийн тухай Сайханаа найз маань блог дээрээ сонирхолтой бичлэг оруулжээ. Сонирхолтой байх болов уу гээд энд орууллаа.

Сайханаагийн бичлэг:
Дэлхий дээр twitter ашиглаад жиргэж байгаа хүмүүс хар мянгаараа байгаа учир нэг их сонин асуудал биш болсон. Харин сансраас жиргэж байна гэвэл яах уу!?
Өнгөрсөн баасан гарагт анхны сансраас хийсэн жиргэлт бичигдсэн байна. NASA-ын сансрын нисгэгч T.J. Creamer анхны дэлхийн гаднаас хийсэн жиргэлтийг олон улсын сансрын станциас хийсэн байна.
Тэрээр (http://twitter.com/Astro_TJ) tweet-дээ:
"Hello Twitterverse! We r now LIVE tweeting from the International Space Station -- the 1st live tweet from Space! More soon, sen... [дэлгэрэнгүй]

КтМС-д нээлттэй эх хир их хэрэгтэй вэ?

2010-01-28T23:53:59+00:00

За элдэв нуршилтгүйгээр шууд яриандаа оры.
Эхлээд нээлттэй эх ямар ямар давуу талтай вэ? гэдгийг таах гээд оролдоё:
Free
Open
Love
Peace etc.
За дээрх таасан зүйлсээ товчхөөн тайлбарлаад орхий.

Free
Мэдээж энэ нь Үнэгүй гэсэн үг. Гэхдээ нээлттэй эхийнхэн Төлбөргүй гэж ярих дуртай байдаг.

Open
Нээлттэй. Бүх код, соорс, архтехтур нь дэлгээтэй байхаас гадна хэн нэгэн програмистаас авхуулаад том том хакерууд нь өөрчлөөд, сайжруулаад (maybe муутгаад) ашиглаад байж болно.

Love
Нээлттэй эх гэдэг бол тэр чигээрээ Хайр, Энэрэл юм. Дэлхий дээр байгаа олон мянган програмист, хакер залуус хэд хэдэн талаас нь хөгжүүлдэг ба энэ нь бие биедээ итгэх итгэл, бие биенээ хүндэтгэх хүндэтгэл, хөгжүүлж буй төслөө хүндлэн хайрлах сэтгэлээс авхуулаад мэдлэг тааруу шинэковуудад ямагт туслахад бэлэн байдаг юм.

Peace
Энх тайван, эрх чөлөө. Тийм ээ! нээлттэй эхийн ганц давуу тал бол энэ. Та хүссэнээрээ, юунаас айлгүй жиргэ, жарга бусдыг нь бид даая. Хүсвэл та ч гэсэн хөгжүүлж болно, бас хэрэглэж ч болно, үгүй бол эсэргээрээ шүүмжлээд муулж ч болно. Энэ чинь эрх чөлөө биш гэж үү?

За энэ бүхэн манай КтМС-т ямар хамаатай юм бэ? гэж л битгий асуугаарай. Энэ бүхнээс үүдээд зөвхөн бидэнд л зориулсан мэт орчин бүрдэж байна. Учир нь бид энэ л кодыг чинь сурах гээд байгаа улс шүү дээ. Гэтэл нэг л бөөс хуусандаа баригдсан системүүдийг хэрэглээд байдаг (хулхи Windows etc.).

Дээрх давуу талууд сурч боловсроход маш их тус дөхөм болдог. Жишээ нь та кернелийг нь өөрчлөөд өөр кернел үүсгэж болох нь, энэ нь таны кернелийн талын мэдлэгийг дээшлүүлнэ. Бас хүссэн соорсоо өөрөө өөрчлөөд байж болно. Програмчлалын оюутнууд болон техникийнхэнд ч энэ нь маш их хэрэгтэй зүйл юм. Хамгийн гол нь та юу ч хийж байсан бүх юм хууль журамын дагуу байх болно. Ямар нэгэн юмыг нь шатаачихвий гэж санаа зовох хэггүй, бүх юм таных.

Оюутнуудын тухай нэг онигоо сонсч байсан юм байна. "Оюутнууд цайны печень авч иддэг. Харин баян оюутан нь хоёр цайны печень, бүр их баян нь гурвыг...". Ядуу оютан бидэнд чинь харин үнэгүй юм өдрийн хоол, оройн нойрноос илүү чухал байдаг биш гэж үү? Харин нээлттэй эх үнэгүй биш гэж үү :P

Мэдлэг боловсрол эзэмшиж байхад бидэнд ямар нэгэн санхүүгийн болоод дарамт шахалтын хязгаар байх учиргүй, харин нээлттэй эх бидэнд эрх чөлөөтэйгөөр сурч боловсрох боломжийг олгож байна. Энэ боломжийг алдах юм бол бид компьютерийн мэрэгжилтнүүд биш Монголын МТ-гийн хууль дүрмийг зөрчигчид болох бус уу?

Анхны харц

2010-01-27T13:55:35+00:00

Халиуран шаргалтах буржгархан сэвлэг дунд
Халуу дүүгэн ягаарах бумбагархан хоёр хацар
Хадууран хэлбэртэй хөө хархан хөмсөг дор
Хараа салгамгүй торомолзох хосгүй хоёр хос мэлмий

Хайрлахаасаа ч харамлаж хайрламаар
Халиухан бодлын минь гүнжхэн эзэн
Харанхуйлан тогтсон хөшгөн хар үүлнээс
Хагдран дусах гэрэлт дуслуудын гялбаа

Хэнд ч өгч амжаагүй анхны минь харц чинийх
Хэмлэж үзээгүй онгон зүрхний минь лац ч чинийх
Харамлалгүйгээр энэ сэтгэлээ чамд таллан өгъе
Ха(й)рлалгүйгээр энэ биеийг чиний төлөө үрэе

Хэнийх ч байсан хамаагүй, чи минь
Хэнхдэг цээжин дотор бамбар болон дүрэлзэж
Хэнэггүй сэтгэлийн гүнд зуух болон ноцсон учир
Хэзээ ч үл унтрааж, мөнхөд галлаж байх болно

2 дахь том нэрээ бодмоор байнаа.

2010-01-26T13:12:00+00:00

Миний бие скайтелийн хэрэглэгч болсоор тасралтгүй 11 жил болжээ. Яахав дунд нь гадаад яваад хэдэн жил тасарсан гэвэл жаахан тоогоор багасах байх. Сүлжээ сайн барина, үйлчилгээ нь хурдан шуурхай, янз бүрийн баяруудаар шугам чөлөөгүй байна гээд байдаггүй амар байдаг. Хэдэн сарын өмнө билээ шинэ утас аваад дугаар холбуулах гэж очсонд үүдэн дээр нь байдаг reception нь их муухай аашлаад асуусан юманд хариулж өгөхгүй байсан ч, за энэ олон хүн үйлчилж байхад гээд нээх юм бодоогүй юм.

За тэгээд өнгөрсөн Ням гарагт нэг хэрэг дэгдэв шүү. Skyzone.mn сайт нь дээрээс хойш засвартай гэж байснаа ажилд орчихсон байхаар нь битүүхэндээ баярлаж байлаа. Наад зах нь нэгж, төлбөр энэ тэр гээд бүгдийг нь дамжуулаад хийчихэж болдог болохоор гадагш гүйхгүй нь гээд тэр. Тэгээд нэгж дуусчихсан байсан гадаа хүйтэн байсан, тэгээд угаасаа сайт нь ажиллаж байсан болохоор онлайн худалдаа хийлээ. Урьд нь угаасаа ингээд л хийчихдэг байсан юм. Тэгээд боллоо. carcentre.mn рүү дамжуулалт хийгээд боллоо. Тэгсэн код нь ирдэггүй. Мэйл дээр мөнгө гарлаа гээд ирчихэж. Гайхаад мэссэнжэрт туслах нь байхаар нь асуутал "...өнөөдөр боломжгүй маргааш та сануулна уу..." гэлээ. Тэгэхээр нь мэссэнжэрт орохгүй байж магад тэмдэглээд авах уу гэсэнд "өө тэгье" гээд л уриалгахан байлаа. Маргааш өдөр нь мэссэнжэрт туслах гээд нөхөр нь онлайн байхаар нь асуулаа. Дугаар асууж байна. Нэхэмжлэхийн дугаар энэ тэр гээд бүгдийг нь л бичээд өгсөн. За холбогдох хүнд нь хэлье... Таний дугаарлуу холбоо барина гэлээ. Хүлээлээ нэг цаг харсан ажлын цаг аль хэдийнэ өнгөрч. Тэгээд энэ өглөө дахиад хэллээ. Тэгсэн дахиад л дугаар лавлав. За баярлалаа. Гээд өдөржин байхгүй.

Энэ бичлэгийг оруулах шалтгаан энэ л байв. Би 5000 нэгж авсан. Бага мөнгө биш. Хамгийн гол нь үйлчилгээ үзүүлэгчийн хувьд бараа нь 50 ч 5000 ч 5 сая ч ялгаа баймааргүй юм. Монголын 2 дахь том үүрэн холбооны оператор ийм байж болохгүй ээ. Хэдэн зуун мянган хэрэглэгчтэй л байх. Гэхдээ хариу өгнө гэж 2 хоног таг байж арай болохгүй байхаа.

Avatar in Mongolia (Wallpaper)

2010-01-21T16:31:35+00:00

Хоёр найзын дүрийг Аватар болгоод хаясан :P Сүүлийн хоёр бүтээлийн хажууд анхныхаа бүтээлийг харсан чинь бас л бүдүүлэг байна шүү. Мэдээж би гарфик дизайнер биш учраас битгий загнаарай. 1280х800 wide дэлгэцэнд зориулсан Wallpaper буюу ханын цаас. Хэн гэдгийг нь нууцлах ч голд нь байгаа би байгаам :P

Гитар хөглөнгөө кодоо нухах

2010-01-21T16:31:22+00:00

Уул нь Ubuntu-д зориулсан Guitar Tuner AP байдаг юм байна. Даан ч би микрофоноо таниулаагүй болохоор Windows-д зориулсаныг хайж үзлээ. Энд нэг юм оллоо. Дажгүй хөөрхөн юм. Шинээр гитар нүдэж суржийгаа бид чинь гитараа яаж хөглөх үү? Гитар хөглөгч яаж авна аа? гээд л асуудлуудтай тулгардаг бол одоо тэгэх шаардлагагүй боллоо. Энэ програмыг ашиглаад л та гитараа хөглөж орхино. Тиймээс заавал мөнгө зарж гитар хөглөгч авах шаардлагагүйн хажуугаар кодоо нухангаа гитараа хөглөх завшаан олдож байгаад баяртай байна. Бас нөгөө уутруу нь хийж гаргахад гитарны чихнүүд хөндөгдөөд үргэлж хөгөө алдаж байдаг нь харамсалтай, тэр дундаа хятад маркийн гитарууд бол хөгөө хоёр дараад л алдаж байгаа харагддаг.

Сүүлийн үед нар хиртээд, газар хөдлөөд сонин сонин юм болж байна аа. Өргөө Аватарынхаа үнийг нэмээд Жиргэгч түмэн бид хүчтэй эсэргүүцэн цагийн үечлэл тогтоолгосон. Зөвхөн Аватар кино өглөө 10:10-аас 2500₮, 13:05 16:00 цагуудад хүүхэд 3000₮, том хүн 4000₮, 19:00 22:00 цагуудад хүүхэд 4000₮ том хүн 6000₮ болох юм. Маш олон байгууллагууд өөрсдийн албан ёсны жиргэгч (twitter)хаягаар шувууд биднийг үргэлж мэдээллээр цангаалгүй хангаж байдагт баярлаж байна. Үнэхээр Монголд Twitter хэрэглэгчид жилийн өмнөхийг бодвол эрс нэмэгдсэн билээ. Одоо бүх Монгол хүнийг дагах боломжгүй олон болсон ба зөвхөн өөрт хэрэгтэй сэдвийн хүрээнд л дагах нь чухал болоод буй билээ.

Хоёр хоног хагас нойртой явсан чинь биеийн ихэнх булчингууд удирдлагагүйгээр чичигнээд, хаа суусан газраа нам унтдаг болчиж. Би үнэхээр тэнэг хүн юм өө :P

Өнөө өдөр

2010-01-21T16:31:02+00:00

Өнөөдөр=Өнөө+өдөр+(багахан хувьсал) болов уу гэж бодож байна. Тэгэхээр өнөө өдөр миний хувьд их хачирхалтай өдөр болж өнгөрлөө. Учир нь хуучин найз охинтойгоо Өргөөд Аватар өглөөний ээлжээр үзэх гэтэл билет нь дууссан гэж нүүр улайлгав. Тэгээд л гарж яваад нэг газар орж суугаад юм ярьсан чинь шөнө болтол суучихаж. Өнөөдрийг ямар ч тооцоолуур, дэлхийг хирсэн аалзны торгүйгээр зөвхөн хуучны дурсамжуудаа сэргээж хуучин найз охинтойгоо өнгөрөөв. Тооцоолуурын хорт дэлгэц ширтэлгүй өдөржин байх чинь их сайхан амралт байна. Бас нойр эрт хүрч байгаа нь хоёр өдөр тал нойртой явсаных байх. Ер нь амралтыг амралт шиг өнгөрөөхгүй бол улам л ядрах шинжтэй.

КтМС хичээл сонгол эхэлсэн л гэх юм. Тэгсэн би нэвтэрж ч чаддаггүй. Яах юм бол оо? Төлбөр эдр дутуу бол тэгээд сонголт хийж болохгүй юм шиг байна лээ. Яана аа. Шилжмээр байдаг.

Хоёр дахид хуучин найз охин амрах юм гэнэ лээ. Тэгэхэд нь л худлаа амлалтаа биелүүлж Аватар үзүүнэ гэж амаллаа :P Маргааш очиж билет захиална аа гэж.

Миний avatar Avatar-уудтай адилхан :P

2010-01-20T03:50:01+00:00

Photoshop гэдэг зүйлээс хол хөндийрчээ. Гар загатнаж загатнаж өнөөдр нэг тийм юм хийгээд хаясан. Хүн бүхэн л Avatar гэцгээх юм, чухам нөгөө толгойдоо сумтай аватар юм уу цэнхэр өнгөтэй харийнхан юм уу ялгагдахгүй. Харин өнөөдөр би өөрийнхөө аватар зургийг Аватарчуудтай адилхан болгож Photoshop-длоо хэхэ. Бас ойрд зурагтай мэдээлэл хийгээгүй. Нэг хийгээдхий байз ;)

RC08D717
Нөхөр Итгэлт. Хар багын сайн найзуудын нэгэнд зүй ёсоор багтах энэ нөхөр үнэн хэрэгтэй Пандорагаас ирсэн дамшиг байна лээ. Уул нь хүн гэж бодож байтал цаад муу чинь маньтай адил Аватар байсан юм байна лээ шүү дээ. (Нөхөр өөрийн зургийг мэдрэмж, явъяас болон мэдлэгээ ашиглан Аватар болгосон байдал Coo :D)

Би хэн бэ?

2010-01-20T03:42:29+00:00

Астрономичид дэлхийгээ судлаагүй байж сансрыг ширтдэг, математикчид хөл доорхоо хараагүй байж бусдын хөл доорхыг тооцоолдог, философичид өөрийгөө таниагүй байж бусдыг таньж мэдэмхийрдэг... гээд л сонин сонин баримтууд.

Харин би хэн юм бэ? гэдэг асуултыг харин хүн бүр өөртөө тавьдаг гэх юм. Тэр нь их чухал ч гэх шиг. Юу нь чухал, юу нь хэцүү байна аа? Бодоод байх нь ээ нээрээ би хэн юм бол? Ямартай ч хуулийн дагуу бол би нь Хасчулуу байгаа юм. Гэтэл нөгөө талаас, өөр бусад талаас ч гэх юм уу намайг юу гэж, яаж, юугаар тодорхойлж болох вэ?

Хамгийн нэг дүгээрт би бол Өмөдгүй байж Өвдөг цоорхойг гоочилогч нэгэн. Өөрийгөө мэдэхгүй байж өөр бусдыг шүүмжлилдэг, өөрөө тийм гэдгээ мэдэхгүй байж өөр бусдыг өөчилдөг л нэгэн.

Дараа нь бол би засрашгүй далан худалч. Хэн таарсандаа худлаа бурна, ярина, баригдана, тэгээд л ичих нүүрээ элгэндээ наана. Тэгсэн хирнээ хүмүүсээс үнэнийг сонсох туйлийн дуртайг яана, бүү үзэгд :P

Өө тэгээд яриад байвал, хамгийн онгироо. Өөрөөсөө онгироо хүнийг хараад баясаад "Ямар онгироо муу туучий вэ?" гэж боддог өчүүхэн нэгэн. Өөрөө өчүүхэн, өчүүхэн зүйлээрээ онгирно, хэн нэгэн онгироочих юм бол өлгөж аваад л онгирч гардаг сагсуу нэгэн. Онгироо зангаараа хүртэл онгирно гэхээр бас л авралгүй зэтгэр байгаа биз, би?

Агуу том амгүй, хирээс хитэрсэн хэлгүй ч биендээ ахадсан чалчаа нэгэн. Чалчаад л байвал болох ч бай болохгүй ч бай чалчаад л, урсгаад л, хамар доор хагархай байна ааа...ааа гээд л... Нууцыг бол цоожтой авдар шиг хадгална, даан ч цоож нь их хэврэг болохоор харамсалтай. Тийм учраас надаа нууц гэхээр ч зүйл байдаггүй.

Арслан барс шиг ярьж, сэтгэх хирнээ яг амин дээрээ бол сүүлээ хавчсан нохой шиг л хулчгар нэгэн. Үнэндээ надад Санаа нь тэнгэрт Хөл нь хөнжилд гэдэг үг таарчихсан, бүр яг таг. Нээг их том, агуу зүйлийг сэтгээд л, бодоод л чадаад байгаан, цаадах чинь. Даан ч гар нь байтугай хуруу нь хөдлөхөөсөө гулижийна шүү дээ хө.

Аа тэгээд шалихгүй юм байж мэдэмхийрэхийг нь яана. Knower man шүү дээ цаадах чинь. Хааяа ч гэсэн дуугай байхгүй мэдэмхийр ч өгнө, мэддэг юм гарчихвал онгироод өөрийгөө ёстой уудлаж өгнө шүү дээ моньд чинь. Хэнд ч хамаагүй их том том ярина, тэр үед өөрөө өөрийгөө хөндлөнгөөс харж болдог бол би л лав улаан нүүр царайлчаад татаад, саваад унацан байгаа, аль дээр. Мэдэхгүй юм байхгүй ч Мэддэг ч зүйл байхгүй гэж хэлбэл яг тэхий голоор нь тас ононо шүү цаадхыг чинь.

Өөрийгөө ялан дийлж чадахгүй хэвтэж бусдыг ялан дийлэхээ бодож явдаг өмхий санаатай, их гавихгүй, хол явахгүй ялзарсан буг бол би. Нээх их юм бодно, даан ч бодохоос цааш газар үгүй. Маргаашийн рекурсив цикл, нөгөөдрийн дуусашгүй үлгэр. Нээх их өөрийнхөөрөө байх гэсэн хүн үнэн хэрэг дээрээ юу ч чадахгүй насыг барах нийгмийн хог, шаар. Буруу зүйл дээр хэзээ ч өөрийгөө барьж дийлэхгүй, зөв зүйлрүү хэзээ ч зүрхэлж зүглэхгүй, хэнд ч хэрэггүй, зүгээр л ашиглуулаад хаягддаг тампон шиг л үнэтэй янхан. Өө тэгээд миний хажууд тэр янхан нь хүртэл ажлаа хийгээд явж байгаа ариун явдалтай хүн болж хувирна гэхээс л...

За нөгөө залхуу гэж хүмүүс яриад л байдаг. Харин тэр залхуугийн туйл чинь одоо жинхэнэ би шүү дээ. Абсолюут цэг нь юм байгаа юм. Бүх юм Хасаагаас хэдэн балл доор байгаагаар хэмжигдэнэ, түүнээс дээш бол ярихгүй шүү! Ор засах нь бүтэн өдийн ямар том даваа байдаг гэж санана, ээ бурхан тэнгэр минь, тэрэн шиг үнэн юм байхгүй. Хичээл зүтгэл, хүсэл мөрөөдөл бол зүүн чихээр орвол тархин дотор хэсэг бужигнаж байгаад баруун чихээр, баруун чихээр орвол...

Дийлдэшгүй хувирамтгай, хамелон чинь арьсаа яаж солихыг надаар заалгасан хүүр байгаа юм шүү дэ. Би чинь тэгээд л харсан сонссон зүйлдээ л хууртаад тэс өөр болж байдаг, хэнийг ч дагаад намилзхад бэлэн говь талын салхин хамхуул шиг л. Энэ тал дээр намайг дийлнэ, гүйцнэ гэвэл санасны гарз, мөрөөдсөний мөс болно. Дагаж далжигнах ихээхэн дуртай, хамжиж хөөрцөглөх хөнгөхөн, хийсвэр нэгэн.

Гал мэт дүрэлзэж
Ус мэт урсдаг нь би,
Галав мэт юүлж
Солир мэт ундаг нь би,
Газар мэт хөдөлж
Мөс мэт хөшдөг нь ч би.
Энэ бол би,
Би хэн бэ? гэдэг
Эгэл энэ асуултын
Бодит хариу нь,
Энэ бол би.

Хөөрхөнд

2010-01-19T01:13:02+00:00

Халиуханд зориулж
Харамгүй бичсэн
Хорь гаран мөрнүүдийг
Хоёр мөрөндээрх
Хохимой толгойг гашилган
Хөндий блогт сийрүүлмой...

Би чамд дурласныг
Бурхан мэднэ
Бурхан чамайг урласныг
Би мэднэ
Намайг дурласныг бурханаас
Чамайг урласныг надаас асуу
Тэд түүнийг сайн мэднэ
Бурхан намайг
Би чамайг мэднэ
Бүгдийг биш ч
Бүдэг бадаг биш мэднэ
Хар гэж надаа
Хоёр мэлмий
Харагд гэж чамд
Хөөрхөн царай урласан
Кристал талстууд мэт
Гэрэлтэх чиний царай
Туйлын туяа мэт
Үзэсгэлэнтэй юм
Ховорхон тохиох чи
Хавар сэтгэлд минь дэлбээлж
Хараад дурласан нь үнэн ч
Хайрлахыг харин хүсэхгүй
Харагд гэж заяасан
Хоёр нүдний минь
Ховор нандин бэлгийг
Хэний ч зөвшөөрөлгүй
Хайрлаж хэзээ ч чадахгүй
Хайрлахаасаа ч хайрлаж
Харамлахаасаа ч харамлах
Хөөрхий надад чи
Хөөрхөн дүрээрээ л
Хэнээс ч илүү хэрэгтэй.

Цэвэр агаараа санагалзахуй

2010-01-17T19:54:46+00:00

Зун болоосой[1]. Цэвэр агаараар цээж дүүрэн амьсгалахсан. Утаа униарыг умартаад, уулын орой дээр гарсан шиг, холын барааг ажиглан суухгүй юу. Айраг цагаа нь гарчихсан, хүн олны[2] зоо нь тэнийсэн, ажил үйлс нь өрнөсөн тийм л цаг үеийг хүсэмжилнэ. Урин дулаан цагт дарсан зурагнаасаа жаалыг янзлаад блогтоо тавьж байна. Хэдэн хором цэвэр агаарт гарах уу, хө! Зураг дээр дарж, томруулан хараарай ;)

Хөдөө сайхаан...

Хаврын улирал ч бас сайхан.

Эцэг хөх тэнгэр, эх ногоон дэлхийгээ хайрлаж явъя аа, найзууд аа!

Тэрэлж. Гөө мөн таатай мэдрэмж ээ?

Хайрын яргуй
Хаврын яргуй

Жич: Дээрх фото зургуудыг арилжааны зориулалтаар ашиглахыг хориглоно. Аа харин[3] угаалгаад ханандаа хадах, оюутны наадамд үзүүлэн болгож тавих зэрэгт чөлөөтэй ашиглаж болно. Веб, блогт байршуулах тохиолд энэ постыг холбож өгөөрэй. Зурагнуудыг тамгалсангүй :)

Тайлбар:

[1] Цэвэр агаараар зөвхөн зун л амьсгалдаг юм биш шүү дэ !?

[2] Хот бараадсан маниуд л, өвөлдөө хөгөө нэг чирэх юм. Гэхдээ энэ нэг их удаан үргэлжилэхгүй л байлгүй дэ. Улс орон хөгжинө, ард түмэн нь бэлжинэ, амьдрал ахуй нь дээшилнэ. Ирээдүйг өөдрөгөөр төсөөлж байна.

[3] Хүнд үзүүлэхээр олигтой зураг авчихсан биш гээд, архагууд намайг баахан зэмлэх вий дэ :)

Германы засгийн газраас иргэддээ Internet Explorer хэрэглэхгүй байхыг зөвлөжээ

2010-01-17T12:04:00+00:00

[блог: Dusal.net-ын блог,бичсэн: xvv]

Саяхан болсон Google.com сайтын эсрэг Хятадуудын хийсэн хакерын халдлагад ашиглагдсан байж болзошгүй, одоогоор илэрч засагдаж амжаагүй байгаа нэгэн цоорхой илэрчээ. Энэ нь Internet Explorer 6, 7, 8 хувилбаруудад бүгдэд нь байгаа бөгөөд Германы засгийн газрын Мэдээллийн технологийн нууцлалын албанаас нийт иргэддээ энэ алдааг Mi... [дэлгэрэнгүй]

Бүтээлч олны лиценз (3-р хэсэг)

2010-01-17T10:25:15+00:00

Эх сурвалжийг Википедиад Creative Commons Licenses холбоосоор,
орчуулгын 1-р хэсгийг эндээс унших боломжтой,
орчуулгын 2-р хэсгийг эндээс унших боломжтой.

Хамаатай (Attribution)

Өнөөдөр хэрэгжиж байгаа лицензүүд танаас “Жинхэнэ эх зохиогчийг дурдаж өгөхийг (Эх зохиогч хэн болохыг хэлэхийг)” шаардана. Иймээс “олдож байгаа мэдээллийг ашиглан өөрийн чадах бүх боломжоор” хамаатай, холбоотой гэдгийг илэрхийлж өгөх хэрэгтэй [5]. Ерөнхийдөө энэ нь дараах байдлаар хэрэгжинэ. Үүнд:

Зохиогчийн эрхийн утга бүхий ямар ч санамжийг нэгтгэж өг (хэрэв хэрэглэж болмоор бол). Хэрэв ажил өөртөө зохиогчийн эрхэнд хамаарах аль нэг санамжийг эрх эзэмшигч оруулж өгснөөр агуулж байвал та түүнийг хөндөхгүй (intact) байгаа байранд нь оруулж өгнө эсвэл та медиад тохируулан дахин хэвлэх/нэвтрүүлэх/оруулах бол боломжийн аргаар дахин бэлтгэж өгнө.
Зохиогчийн нэр, дэлгэцийн нэр эсвэл хэрэглэгчийн ID(таних тэмдэг)-ийг нотолгоо болгон иш татаж харуул. Хэрэв та интернэтэд ажлыг нийтэлж байгаа ба нотолгоо болох эдгээр нэртэй “profile”(профайл) хуудас байдаг бол түүнд холбож өгөх нь их сайн болно.
Ажлын гарчиг эсвэл нэрийг нотолгоо болгож иш татаж харуул. Хэрэв та ажлыг интернэтэд нийтэлж байгаа ба эх(оригинал) ажлын гарчиг эсвэл хаяг интернэтэд байвал шууд холбоос хийвэл их сайн болно.
Ажил дээрээ СС лицензийг хэрэглэж байгаагаа шууд нотолгоо болгож иш татаж харуул. Хэрэв та ажлыг интернэтэд нийтэлж байгаа бол CC лицензийн вэб сайт руу шууд холбож өгвөл сайн байна.
Хэрэв таны бүтээсэн ажил ямар нэг ажил дээр суурилж үүссэн эсвэл хялбаршуулан зохицуулж хэрэглэсэн (adoptation) бол түүнийгээ хэлж өг. Дээрх үзүүлэлтүүдийг тодорхойлохоос гадна ажил ямар нэг ажлаас уламжлан хөгжиж гарсан бол түүнийг зайлшгүй хэлж өгөх хэрэгтэй. Жишээ нь энэ ном, бүтээл нь [зохиогч]-ийн [оригинал ажил]-ын монгол орчуулга юм эсвэл [зохиогч]-ийн [оригинал ажил] дээр суурилсан найруулга (screenplay) гэж бичих хэрэгтэй.

Бүтээлийг (ажлыг) хамгаалах.

Бүтээлч олны (CC) лиценз-ээр лицензэлсэн ажил зохиогчийн эрхийн хуулиар хэрэгжиж байдаг. [6] Энэ нь Бүтээлч олны(CC) лиценз-ийг хэрэглэсэн бүх ажил зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалсан гэж ойлгож болох ба үүнд: ном, жүжиг, кино, хөгжим, өгүүллэг, зураг, блог, вэбсайтууд хамрагдана.

Тэгэхдээ лиценз нь зохиогчийн эрхийн онцлон хүчирхийлэх боломжоор хэрэглэх(fair use or fair dealing) эсвэл үзүүлэх хязгаарлалтууд(exert restrictions) гэх зөвшөөрөх эрхийг өөрчилж чадахгүй. Цаашилбал, Бүтээлч олны(CC) лиценз нь “ялгаварлахгүй/онцгой эрхгүй(non-exclusive)” ба “өөрчлөгдөх ёсгүй (non-revocable)” болно.[7] Бүтээлч олны(CC) лиценз доор хэрэгжсэн ямар ч ажил эсвэл ажлын хуулбар нь энэ лицензийнхээ агуулга дор үргэлжлэн хэрэглэгдэнэ.

Ажлууд нь Бүтээлч олны(CC) лицензээр хэд хэд дахин лицензлэгдсэн тохиолдолд хэрэглэгч аль нь ч сонгох боломжтой.

үргэлжилнэ,

Сэрэмжлүүлэг (Флаш дискнээсээ хулгайд мэдээллээ алдах)

2010-01-16T16:15:00+00:00

[блог: Dusal.net-ын блог,бичсэн: Almas]

Та энд тэнд флашаа өөр хүмүүсийн компьютерт залгадаг бол ийм програм байдаг гэдгийг мэдэж авахад илүүдэхгүй болов уу. kt.mn сайт дээр бичсэн:
Hidden Flash Card Copier v2.4

Авсаархан, хурдан бас нууцлаг ажилладаг энэхүү програм нь компьютерт залгасан flash-ийн файлуудыг компьютер руу нууцаар хуулдаг юм. Гэхдээ та бүгдийг нь биш тодорхой өргөтгөл бүхий файлуудыг ялгаж хуулж болно. Эсвэл тэр чигт нь хусаж болно. Өөрөөр хэлбэл компьютерт тань элдвийн хүмүүс flash-аа залгадаг бол юмыг нь хулгайлаад байж болох нь дээ!

2.4 хувилбарт шинээр нэмэгдсэн зүйлс:
Vista дээр маш сайн ажиллана.Flash-ийг салгах үед хуулж дуусаагүй байвал Device is busy гэсэн бичиг гардгийг болиулсан. Нууцаар хуулж байгаа хүн эвгүй байдалд ордог.Интерфэй... [дэлгэрэнгүй]

Хэрхэн өөрийн Ubuntu CD-тэй болох вэ?

2010-01-16T11:05:00+00:00

[блог: Dusal.net-ын блог,бичсэн: Almas]

Хүмүүс сүүлийн үед вирүстдэггүй, хэрэглэхэд хялбар тул Үбүнтү үйлдлийн системийг нэлээд сонирхож, асууж тусламж авч байгаа билээ. Тэгээд энэ асуултад хариулт болгон энэ бичлэгийг оруулж байна.

1. Эхний арга нь шууд ISO хэлбэрээр татаж аваад, CD дээр шараад дискээ бэлдээд авч болно.
Компьютер чинь CD бичигчтэй бол энэ их амархан.http://mn.releases.ubuntu.com/karmic/ubuntu-9.10-desktop-i386.iso Файлыг татаж авна. 700МБ орчим хэмжээтэй файл байгаа.http://dusal.blogmn.net/20162/ хаягт байгаа зааврын дагуу татаж авсан файлаа хоосон компакт диск дээр шараад л боллоо. Хоосон компакт диск гадуур 500₮ орчим л үнэтэй байгаа байх. Ингээд л та өөрийн Ubuntu CD-... [дэлгэрэнгүй]

Сэрэмжлүүлэг (Интернетэд хувийн мэдээллээ нууцлах)

2010-01-15T20:18:00+00:00

[блог: Dusal.net-ын блог,бичсэн: xvv]

Саяхан нэг ийм гэмт хэрэг гарчээ. Та бүхнийг хувийн мэдээллээ интернетэд нууцалж байхыг зөвлөж байна.

Нар хиртэлт, газар хөдлөлт

2010-01-15T19:00:02+00:00

Хэдхэн хоногийн өмнө Улаанбатар хотод маань рихтерын шаталбараар 6 ~~магнетудын~~ баллын газар хөдлөлтийн цуурай мэдрэгдэж, саяхан буюу 2009/01/15 4-өөс 5 цагийн хооронд нар шингэтлээ хагас хиртлээ. Хиртэх гэдэг нь халтардаж хиртэхийн хир гэдэг үгнээс гарсан (хэхэ хошигнол).

Газар хөдлөлт нь усруу шидсэн чулууг тойрон гарах долгион шиг үелзлүүд газрын гадрага дээгүүр урсах ба рихтерын шаталбараар 3 болон түүнээс доош ~~магнетуд буюу~~ балл бол хүн мэдрэхгүй, 7 хүрэтэл ~~магнетуд~~ балл бол шат бүрээр өнөдржиж хүнд мэдрэгдэж, байшингийн хана цуурна. 7 болон түүнээс дээш бол газрын гадрага дээр байгаа бүх зүйлс дээшээ 5-аад метр шидэгдэж болох ба 10-аас дээш бол газрын хөрс дээш шидэгдэх хэмжээний аюул учирдаг. Хамгийн дээд тал нь рехторын шаталбараар 13 ~~магнетуд~~ балл буюу 500,000,000,000,000,000,000,000 Жоуль бадаг нь газрын гадрага дээр 100,000,000,000,000 тонн (100,000,000,000,000,000 кг = 100 терратонн) хүчтэй цөмийн бөмбөг тэсрэх хэмжээтэй байдаг байна. ~~Мексикийн Yucatán_Peninsula гэдэг газар ийм хэмжээний газар хөдлөж байсан.~~ 1960 онд Чилийн Valdivia-гийн газар хөдлөлт нь Рихтерийн шаталбараар 9.5 балл болж байсан ба энэ бол хүмүүн төрлөхтний хамгийн том газар хөдлөлт юм. Рихтерийн шаталбар нь газрын гадрага дээр мэдрэгдэх чичирхийлэл ба БАЛЛ, агшиндахь магнетуд нь газрын гүнд хэмжигдэх даралтат чичэрхийлэл ба МАГНЕТУД-аар хэмжигдэнэ.

Нар хиртэлт гэдэг нь байгалийн онцгой үзэгдэл ба ямар нэгэн гаж нөлөө байхгүй гэж үзэж байна. Энэ нь нар дэлхий дээр тусах тусгалын замд сар орох буюу нар дэлхий хоёрын дундуур сар орсон үед дэлхий дээр ажиглагдах сарны сүүдэр ба хагас болон бүтэн хэмээн ангилна. Бүтэн нар хиртэлт нь маш цөөн тохиолдолд хэсэгхэн газар дээгүүр ажиглагдах ба бусад газар нь хагас хиртэлт ажиглагддаг. Бүтэн нар хиртэлт нь тэр болгон болоод байдаггүй маш үзэсгэлэнтэй, магадгүй маш аймшигтай үзэгдэл. Нарыг сар бүтэн хааж чадахгүй бөгөөд бүтэн нар хиртэлтийн үед сарыг тойрон нарны гэрэл үзэгддэг нь нарыг цагирган хэлбэртэй сулахан туяа мэт харагдуулдаг ба энэ үед шөнө мэт харанхуй болдог.

Өдрийн өнгө

2010-01-15T01:02:18+00:00

Өглөө компьютер аа асаасан нэг найз минь чимх инээд илгээж.

Өнөөдөр аргын тооллын 14. Цасан хучлагатай, мөсөн бар өдөр. Өдрийн наран өглөө мөсөн дээр дагзаараа савж унаснаар мандаж, орой ойчин барин харьснаар жаргана. Энэ өдрийн сайн цаг нь машинууд тоормослоод үл дийлэх халтиргааны оргил үе. Хол газар явгаар одогсод гутлынхаа уланд хаймар наавал зохилтой. Ганцаараа гадуур явах, хол хол харайн гүйх үйл нээ учиргүй муу. Хамт олноороо хөтлөлцөж алхах, галуун цуваагаар цувран явах, газар ширтэн овгонож явах үйл нээ өлзийтэй сайн гэнэ...

Энэ жилийн өвөл хаа сайгүй ийм төрхтэй байх шиг байна.

Убунту 9.10, японоор бичих нь

2010-01-14T00:55:49+00:00

Гэрийн компьютерт Убунту 9.10 буюу Кармик Коалаг суулган ашиглаж байна. 8.10 хувилбараас юм юмаараа хамаагүй дээрдсэн бололтой. Харин өнөөдөр японоор бичих хэрэгцээ гараад, Anthy-г тохируулах гэж баахан мунгинав. Уул нь ч амархан байсан юм билээ.

Хуучин өргөнөөр хэрэглэгдэж байсан SCIM-ийн хөгжүүлэлт зогсож байгаа тул 9.10-аас IBUS IME[1]-г оронд нь ашиглах нь. SCIM нь өргөтгөх боломж, уян хатан байдлын хувьд нэлээдгүй гологдож(тухайлбал: асахад ганц удаа тохиргоог санах), илүү дөмөг(динамик ажиллагаа) системд ийн халаагаа өгч байна.

Ингээд япон гар, оролтыг хэрхэн тохируулахыг товч тайлбарлъя:

System => Administration => Language Support
Keyboard input method system гэдэгт ibus-ийг тохируулна.
Мөн Install/Remove languages-с япон хэлийг сонгон суулгана.
System => Preferences => IBus Preferences => Input Method
Japanese - Anthy -г нэмнэ.

Ингээд л боллоо до. Ctrl+Space дараад にほんご гээд бичээд үзээрэй. Болсон байх учиртай.

Тайлбар
==================
[1] Input Method Engine

Blender

2010-01-13T18:49:00+00:00

[блог: Dusal.net-ын блог,бичсэн: xvv]

Нээлттэй эхийн алдартай, мэргэжлийн түвшний програмуудын нэг болох Blender-ийн танилцуулгыг Шараваагийн блогоос авч та бүхэндээ танилцуулж байна. Хүлээн авна уу:
За энэ удаад Blender хэмээх нэгэн гайхалтай програмыг танилцуулах гэж байна.

Blender нь python C/C++ програмчлалын хэлүүд дээр бичигдсэн үнэгүй нээлттэй эх бүхий 3D график болон анимэйшн бүтээгч хүчирхэг програм юм яг л 3dsmax, maya нар шиг. Энэ програмыг сонирхогчид Монголд хараахан их биш байдаг бололтой. Иймээс би Blender-ийн викиг Монгол хэл рүү орчуулж байна. Ингэснээр энэ програмыг сонирхогчдын тоо өснө гэдэгт найдаж байна. Та ч гэсэн Викиг эх хэл рүүгээ орчуулах боломжтой шүү. Энэ програм дээр юу хийж болохыг [дэлгэрэнгүй]

Ubuntu одоо л таалагдаж байна

2010-01-13T10:52:00+00:00

Үбүнтү гийн 9.10 хувилбар эхнээсээ эхлээд урьдны хувилбаруудаа бодвол удаан суугаад тэгээд ашиглаад сурчихсан хэд хэдэн юм алга болчихоод нэг хэсэг дургүй хүрээд хаячихсан байлаа. Билл ахын бүтээл Windows 7 г хэдэн сар ашиглах шив. Тэгээд ер нь хийх юм гүйцэгдэхгүй компьютертээ тавих цаг маань багадаад байсан болтой.Ер нь яалт ч үгүй баригдаад байхаар Үбүнтү гээ өчигдөр дахиад суулгачихлаа. Наад зах нь Солонгосоор бичих гэсэн SCIM маань алга болоод iBUS гээд шинэ эд ороод ирчихэж.Эхэндээ ч Солонгос хэлнийх нь бүрдлийг нэмж суулгахаас цааш явуулж чадсангүй тэгсэн Үбүнтү маань бүр амар болчихож. Ухаж төнхөөд явж байтал болчихов шүү. Тэгээд нөгөө services байхаа байгаад оронд нь BUM гээд гараад ирж. Анхнаасаа нэг л хүйтэн байсан чинь одоо бол энэ шиг амар эд алга гэж хэлэх байна :D

Монголд цаг хугацаа явах тусам барааны чанар муудаад байдагтай эвлэрчихсэн, балай чинь хамаг хэрэглэхэд ядаргаатай болчихож гээд үглээд сууж байсан чинь, үнэн хэрэг дээрээ байдал эсрэгээрээ байжээ. Гарснаас нь 4 сарын дараа хэрэглээндээ оруулж байх шив. Технологийн дэвшилээ гэж :)

Монгол хэл ба Индра

2010-01-13T04:34:31+00:00

Мөхөс миний өдрийн тэмдэглэл буюу weblog гэдэг зүйл тоосондоо дарагдаж, ~~зэвтээ~~ зэвэндээ идэгдэх шахаж дээ хөөрхийс. Өдөр бүр бичих ёстой зүйлээ олон хоног алгассан нь хөдөө явсны минь үйлийн үр байлаа. Учир нь тэнд сүлжээ гэдэг аалзны тор хүрээгүй.

Олон хоног юм бичээгүй бичих юм их ч юм шиг, үгүй бол олдохгүй ч байгаа юм шиг. Хөдөө очоод арван жилийн хүүхдүүдэд мэдээлэл зүйн олимпиадад оролцсон тухай жаахан туршлагаа хуваалцаад, гитараа сурангаа Биндэр сумын цахим хуудсыг Drupal технологи дээр хийх гэж оролдож оролдож ирэв. Хүйтэн гэдэг бол тэнд яг л Аляск мэт, арай л дэндүү.

Өнөөдрийн маань миний ярих гээд байгаа сэдэв бол нөгөө л нутагшуулалт, монгол хэлээ хайрлан хамгаалах тухай. ~~Нэлээд~~ Нилээд олон сарын өмнө миний бичиж байсан “Зөвхөн шинэ бичгээр 2...” нийтлэл сая санаанд орж ирлээ. Учир нь Yahoo IM-ээр Индра намайг монгол хэлээрээ бич гэж хатуу анхааруулж байна. Би чинь өмнө нь дөвчигнөж, өвчигнөж явсан юм болохоороо нээх их кириллээрээ бичдэг, үг үсгийн алдаа ярьсан баатар болсон чинь нөгөө охин нийтлэл дээр минь байсан алдаануудыг дэс дугаараар нь гаргаад ирлээ шүү. Бид хоёр “Зөвхөн кирилл үсгээр бичиж, хэрэгцээгүй үед зөвхөн монгол үгээ ашиглаж, боломжтой бол монгол үгийг сонгож байя. Энэ нь хэлээ хамгаалж байгаа жижиг ч гэлээ том алхам” гэж гэрээ байгууллаа. Тэгээд дээрх нийтлэл дээр би алдаануудаа засаж (аймаар дарж энэ тэр зассан байгаа), одоо ийн хүү олон нийтийг уриалан дуудаж байна.

Одоо харьцангуй олон хүн кириллээрээ бичдэг болцгоосон. Харин алдаагүй бичдэг нь цөөхөн, алдаа нь их олон янз байх юм: үгийн дүрмийн алдаа, үсгийн алдаа, найруулгын алдаа, гадаад үг хэллэг гэх мэт. Ер нь уншаад байхад маш олон алдартай blog-чингууд маш их алдааг албаар шахуу хийх юм. Учир нь тэр алдаанууд нь уншиж байгаа хүнд илүү гүн сэтгэгдэл үлдээдэг давуу талтай бололтой. Гэхдээ үүнд нь давуу талаасаа сул тал нь илүү гүн гүнзгий мэт. Юу вэ гэвэл түүнийг маш олон хүүхдүүд уншиж байгаа. Маш олон хүн маш олон удаа, нэг үгийг нэг л янзаар давтаж алдаад байвал “Худлыг мянга давтаж үнэн болгох” үлгэр биеллээ олох бус уу? Орчин үеийн хүүхдүүд инээхдээ хүртэл ККК гэж инээх юм. Тэр инээд үүрэн холбооны богино захидалд (message) байж болно.

Олон зүйл нуршчихлаа, гэхдээ санааг минь ойлгосон байх. Хэлийг хайрлах нь чухал, учир нь хэл бол маш олон хүмүүс үеэс үед дамжин хэрэглэж байдаг маш том оюуны бүтээл билээ. Хэдэн мянган жил барьж босгосон энэ үнэт бүтээл нурахдаа бол харин яг л тамхины үнс мэт хэврэг.

"Fair use" ба "fair dealing" гэсэн ойлголтын тухай.

2010-01-12T09:25:34+00:00

Хөгжих явцдаа хэрэгжиж байгаа бүтээлч олны (CC) лицензийн утгыг ойлгож, монгол орчуулгад хэрэглэх санаатай янз янзын зүйл уншиж үзсээр нийлээд зүйлийг мэдэж авсны зэрэгцээ нэр томьёог жигд хэрэглэх үүднээс тэмдэглэл(блог) уншигч найзуудтайгаа бодлоо хуваалцмаар санагдлаа.

Энэ нэр томьёо нь зохиогчийн эрхтэй материалын хязгаарлагдмал хэсгийг зөвшөөрөлгүй хэрэглэх зохицуулалтын эрхзүйг олгохтой холбоотой юм байна л даа. Жишээ нь өгүүллэгийн нэг параграфыг ч юм уу хэсгийг иш татаж өөрийн ажилдаа оруулахдаа зохиогчоос заавал зөвшөөрөл авах шаардлагагүй гэдгийг тодорхойлдог юм байна.

"Бүтээлч олны лиценз нь тохиромжтой газарт "боломжоор хэрэглэх" гэх зохиогчийн эрхийн хязгаарлалт(limitation) болон онцгойлох(exception) үзүүлэлтүүдтэй бүтээл хэрэглэгчдийн эрхэнд халдахгүй" гэж заадаг байна.

All jurisdictions allow some limited uses of copyrighted material without permission. CC licenses do not affect the rights of users under those copyright limitations and exceptions, such as fair use and fair dealing where applicable.

"Fair use" ба "fair dealing" - "боломжоор/боломжийн хэрэглэх" гэсэн утгаар монголчилбол болдог болов уу, санаа оноо байн уу залуусаа?

Avatar

2010-01-11T00:12:26+00:00

Avatar гэдэг кино гараад дэлхийг бүхэлд нь байлдан дагуулаад, би өртөөд нэг тиймэрхүү өдрүүд үргэлжилж байна. Өнөөдөр зарим нэг хүний оронд ахиж үзсэн боловч догдолж, түгшсэн хэвээрээ л байх юм. Би киноны үйл явдал бичихгүй ээ, Өргөө ороод үзчихвэл хамаагүй дээр. Хувьдаа интернэтэд гарсан бичлэгүүдийг татаж авч үзчих гээд болохгүй их л тэвчих хүлээсэн дээ. Харин киноноос төрсөн хэдэн сэтгэгдлээ хуваалцах санаатай.

Хамгийн сонин нь нөгөө омгийн ахлагчийн нэрийг Eytuken гэж бичээд Этүкэн гэж дуудаад байгаа, тэр нь нэг тийм индиан байрын нэг нөхөр бий. Гэтэл нөгөө манай түүхэнд гараад байдаг Этүгэн гэдэгтэй их ижил санагдаад, бас зарим нэрс нь монголжуу ч юм шиг. Бас манайхан шиг байгаль дэлхий, газар ус, ан амьтдаа их хайрлан хамгаалж, тэдгээртээ шүтэж амьдарна. Бөөгийн шашинтай болохоор өвөг дээдсийн дуу хоолой, холбоо гээд л бидэнд танил зүйлс олон. Хамгийн онцгүй нь хүмүүс бид чинь хязгааргүй их шуналтай, түүнийгээ хангахын тулд юу ч хийж чадах улс гэдгийг маш тод томруунаар харуулж өгсөн.

Харин өчигдөр "Цасан охин" киноны нээлтэд найз маань урьсанд очиж үзэв. Жаал инээж, хавь орчныхоо хүмүүсийг цочоож байгаад гарч ирэх шив. Эрээвэр хураавар санаагаа зүүж бичсэн блогийг минь уншсан танд баярлалаа.

Bash use case: Downloading Railscasts

2010-01-10T22:08:16+00:00

Сүүлийн хэд хоног Rails-ийг нилээд эрчимтэй үзэж байна. Жилийн өмнө нэг ном уншсан, хэргийг нь гаргахгүй байсаар бараг мартаж орхиж. Уул нь бол зөндөө л ном байна, бүгдийг нь ухаад суухаар нэлээд цаг зарах шинжтэй. Харин rubyonrails.org-ийн документац хавиар хэсч яваад, Railscasts хэмээх нээлттэй видео хичээлтэй нэлээдгүй хэрэглүүштэй сайт байдгийг мэдэж авлаа.

Хичээлүүд нь их ойлгомжтой, амьдралтай. Товч бөгөөд тодорхой. Янзтай. Харин вебээр үзэхээр энд тэнд дарж, хуудас лоод хийхийг хүлээж суух нь жаахан залхуу хүрмээр. Болдог бол бүгдийг нь татаж аваад(import into media player list), эхнээс нь дуустал үзэх юмсан. Ер нь хоёр дэлгэцнийхээ нэг дээр нь гаргачихаад, хэрэгтэйг нь тогтосхээд үзээд байвал нь тун догь, цаг хугацааны хувьд хэмнэлттэй ч юм шиг, нэг сумаар хоёр туулай буудах тухай л яриа юм.

Сайтын html кодыг сонжихнээ тун цэгцтэй санагдсан тул жижиг робот бичээд, гүйлгэчихмээр санагдлаа. За ингээд гялс нэг скеч бичээд, жаахан дебагдаж, зүгшрүүлээд бидний робот бэлэн боллоо:

railscast_video_downloader.sh
Энэ скриптийн эх миний git repo дээр бий.

Кодын мөр бүрийг тайлбарлалтгүй байх аа, хараад л ойлгох биз. Гэхдээ скриптийн онцлогоос дурдъя:

Бүх видео хичээлийг татна. Хуудас дамжин crawl хийнэ.
Татац ямар хавтаст хураагдахыг тохируулах боломжтой. Одоогийнхоор бол скрипт байгаа газарт 'movies' хавтас үүсгээд, түүний дотор цуглуулна.
Татах хурдыг тохируулна. 20K/s гээд хязгаарласан тохиолдолд хавь орчиндоо балаг тарихгүй.
Таталт хооронд бага зэрэг амсхийнэ. Серверт тустай байж болох юм.
Татсан файлыг дахин татахгүй. Харин дутууг зогссон газраас нь үргэлжлүүлнэ. Тийм болохоор асааж, унтрааж, хэдэн өдөр дамнуулан ажиллуулсан ч болох нь!

За ингээд хичээлээ үзье:

Татаад авчихсан болохоор гэрийн интернэт удаан байх нь эрдэм номд шимтэх ариун үйлсэд саад болж үл чадмой ;)

Видео нь чанартай, бичлэг сайтай юм гээч! Өөр, өөрийн онцлогтой 180 хичээл байна. Сайхаан!

Тэмдэглэл:
Очко багшийн бичсэн "Ruby use case : Downloading Монголын Нууц Товчоо"-г сонирхоорой. Богинохон, цэгцтэй програм бий.

Линукс - хөгжүүлэлт хийхэд нэн таатай орчин. Хийх ёстой зүйлээ юунаас ч илүү хийх олон жижиг програмын цуглуулга. Эдгээрийг өөр хооронд нь угсарч, залгаад нилээд төвөгтэй ажиллагааг тун амархан шийдчихнэ. Бүтээмжийг их өргөнө. Юникс философи гэж тусдаа лут сонирхолтой сэдэв бий. Энэ талаар пост бичихээр төлөвлөөд, материал цуглуулж байна.

Хархулангийн бөгж

2010-01-10T22:07:41+00:00

Хархулангийн бөгж романыг өчигдөр худалдан авснаа, дэндүү сонирхолтой байсан тул, шөнө дунд болсныг ч үл анзааран нэг суурин дээр уншиж дуусгалаа.

Баларсан, өнгөрсөн, одоо хэмээх 3 үеийг нууцлаг боловч, уран сэжмээр гайхалтай сайхан холбож өгчээ. Тэр Хархулангийн цайз руу нэвтрэх хэсэг, Манжуурт амь сөрөн урагшлах эрэлхэг монголчууд, ухаант эмэг эх, аюулт зандалчдаас арга эвийн ухаанаар дутаах Хантайн адал явдал мэтээр үнэнхүү сонирхолтой сэтгэмж, дүр зураг цааш хөвөрнө...

Ахас өвгөдийг хүндлэх ариун заншил, чигч шударгуу баримтлал, улс түмний тусын тулд амиа ч золих агуу сэтгэл, хэлсэн ярьсандаа ямагт үнэнч байх чанар зэрэг өнөө бидэнд үнэхээр дутагдаж буй үнэт зүйлсийг уран үгс, утгын чимгээр бахдалтайяа гаргаж.

Үлгэр дандаа сайнаар төгсдөгийн адилаар зохиол маань ч гэрэл гэгээлгээр жарган байна. Зохиолч өөрийгөө Нирунзу хэмээн нэрийдсэн ба ямар аавын хэн гэдэг хүү болохыг мань үнэхээр мэдэж чадсангүй. Ямартай ч амьдралын хал чулуу, халуун хүйтнийг амсахаараа нэг болсон өндөр боловсролтой, зүрхэндээ галтай жинхэнэ монгол хүн(эр?) бололтой.

Хавтас, хэвлэлийн цаасыг имэрвээс байдаг л нэг номхон санагдах биз. Гэхдээ балын амт нь цагаан дээр хараар жирийсэн үгс, өгүүлбэрт байгаам. Уншаад үзэгтүн, утгын урныг мэдэрч, хавьд амсаагүй сэтгэлийн таашаалыг эдэлнэ гэдэгт миний бие бардам итгэж байна.

Номын цагаан буян дэлгэрэх болтугай!

Хавсралт:
=========================================

Зохиогч Нирунзу-н блог: Хугараагүй ноён нуруу
Хархулангийн бөгж онлайн хувилбараар
Зохиолын талаарх бусад хүмсийн сэтгэгдэл

Хэвлэлийн бизнесийн шинэ чиг хандлага?

2010-01-10T22:07:28+00:00

Номонд хорхойтой IT-ийнхэн болон хэвлэлийн бизнесийнхэн наашаа суугаарай ;) Та бидний сайн мэдэх "Прагматик номын сан" цувралыг эрхлэн гаргагчдын нэг Дэйв Томастай хийсэн нэн сонирхолтой ярилцлагыг чадлын хэмжээнд орчуулан хүргэж байна. Дэйв нь антрепренераас гадна програм хангамжийн ертөнц, тэр дундаа Руби болон Рэйлсийн бүлгэмд ихээхэн нэр нөлөөтэй нэгэн билээ. Бид түүнийг олон сайхан ном, нийтлэлээр нь эчнээ танина.

Сурвалжлагч буюу Сатиш Талим нь IT-ийн салбарт 32+ жилийн ажлын туршлагатай, Рубийн бүлгэмд ихээхэн нэр хүндтэй, програмч, лектор хүн юм байна. Руби програмчдад зориулсан rubylearning.com хэмээх маш сайхан сайт ажиллуулдаг. Мөн энэ сайтын блог буланд хэрэгтэй мэдээлэл олон байна билээ.

Ер нь эдгээр эрхмүүдийн үнэ цэнийн талаар workingwithrails.com-оос магадлан үзэх боломжтой. Ихээ дээгүүр давхидаг нөхдүүд бий ;) Орчуулгын хувьд санал хүсэлтийг дуртайяа хүлээн авна.

Мөн хэвлэлийн бизнес манайд ойрын ирээдүйд ямар өнгө төрхтэй болох бол? гэж дотроо олон янзаар төсөөлж суулаа. Хэвлэнэ гэдэг ч нарийн чимхлүүр, ажиллагаа ихтэй бизнес юм билээ. Харин автоматжуулчихвал?

Автоматжуулах зүйл байна уу? Хийгээд өгье ;)

Сатиш» Дэйв, өөрийнхөө тухай, хаана өсч төрсөн, одоо ямар алба хашиж байгаа талаараа бидэнд ярих уу?

Дэйв» Би Английн Чеширт[1] мэндэлсэн(Ливэрпүүлд өссөн). Бага байхад гэрийнхэн маань Канад, АНУ-д ажиллаж амьдарч байгаад, дунд сургуульд орохын минь үед эргээд Англи руу нүүсэн. Одоо санахнээ сургуульд шалтгалт авч, хүүхдүүдийг 2 бүлэгт (O бүлэг - 15/16 оноо, A бүлэг - 18 оноо) хуваан хичээл ордог байсан. Би нэлээд хэдэн хүүхдийн хамтаар O бүлэгт орчихлоо. Сургуулийн захиргаа ч маниудыг завгүй шамдуулахын төлөө олон зүйл сэддэг байжээ. Дүүргийн коллежд A түвшний(бүлэг) компьютерийн курс нээгдэх үест мань хэд ч далийж яваад, давхиад орлоо.

За тэгээд, долоо хоног өнгөрөв үү, гүй юу компьютерт дурлаж эхэлдэг юм байна. ASR-33 телетайпаар програмаа цаасан дээр цохиод, 110 бадын модемоор дүүргийн ICL мэйнфрэйм рүү илгээдэг байлаа шүү дэ, үнэхээр гайхалтай. Тухайн үед мэйнфрэйм дээр зөвхөн 5 хүртэлх тооны програм хадгалахыг зөвшөөрдөг байлаа. Ийм хязгаарлалттай болохоор явцын дунд өөр програмыг өөртөө агуулдаг, түүнийгээ гаргаад ажиллуулчихдаг нэг програм бичсэн, магадгүй энэ тухайн үедээ өөрөө өөрийгөө програмчилдаг дэлхий дээрх цорын ганц BASIC програм байсан байх ;)

Дараа зун нь дүүргийн усны газарт програмын ажил хийлээ. Удалгүй мэргэжлээ математикаас компьютерийн ухаан руу сольё гэж бодох болсноор Лондоны Империал Коллежд элсэн суралцсан. Эргээд харахад тэнд өнгөрүүлсэн хором бүр гайхалтай, өгөөжтэй байсан санагддаг юм(статистикийн хичээлээс бусдаар).

Сургуулиа төгсөөд дөнгөж байгуулагдсан жижиг компанид ажилд орлоо. Алба маань эхэн үес Англид төвлөрч байгаад, тун удалгүй дэлхийн улс орнуудаар явж ажилладаг болов. Бид нүсэр системийг хооронд нь, бас өөр бусад терминальтай(зарим нь веб толилуурын өмнөх хувилбар байсан байх) холбох шаггүй төвөгтэй ажил нэлээд хийсэн. Энэ бүхэн үнэхээр сонирхолтой. Мөн Британийн компьютер үйлдвэрлэдэг жижиг компанид янз бүрийн зүйл хийж өгч байлаа. Магадгүй энэ бүгдээс хамгийн сонирхолтой нь Халли сүүлт од руу илгээдэг Жиотто хиймэл дагуулын тоногт зориулж бүтээсэн жижиг интерфэйс байсан байх.

Нью-Иоркт төсөл дээр ажиллаж байгаад эхнэртэйгээ танилцсан. Удалгүй бид гэрлэж, эхнэр маань надтай цуг Англи явсан. Хүүтэй болоод Далласт(Техас муж, АНУ) ирж суурьшсанаас хойш даруй 15 жил өнгөрчээ.

Энди Хантын[2] хувьд бид 90-ээд оны дунд үест мөн төсөл дээр хамт ажиллаж байлаа, үүнээс хойш өнөөдрийг хүртэл мөр зэрэгцэн хөдөлмөрлөж явна. Хоёул нийлээд "Прагматик Програмч"[3] нэртэй ном бичсэн, компаниа ч мөн ингэж нэрлэсэн. Номыг бүтээх явцад боловсруулсан жор технологийг ашиглаад бид төд удалгүй, хэдхэн жилийн дараагаар хэвлэлийн бизнес эрхэлж эхэлсэн. Энэ маань яв явсаар, бидний үндсэн ажил маань болж хувирч байх шиг байна. Гэхдээ яалтгүй хорхойтой болохоор програм бичихэд цаг зав бас гаргана аа.

Сатиш» "Programming Ruby 1.9"-г хэнд зориулсан бэ? Рубийн сурах бичиг үү, лавлах материал уу, энэ хоёрын аль нь вэ?

Дэйв» Өмнөх хэвлэлт болон бас бусад зүйлийн талаар жаахан түүх өгүүлье. Рубийн талаар олж мэдсэн маань 10 жилийн өмнөх. Тухайн үед Японоос өөр газар мэддэг, ядахнээ дуулсан хүн байгаагүй байх. Энди бид хоёр уул нь нэг ном эхлүүлээд, эх бэлтгэх, автоматжуулах ажилдаа Рубийг ашиглаж байлаа. Нэг харахнээ Рубийн талаар бичсэн, тэмдэглэсэн зүйлс маань яг номын дайны болоод ирсэн тул, өмнөх ажлаа түр хойш тавиад, тэмдэглэлээ үргэлжлүүлсэн. Ер нь бол Руби сурахаар эрмэлзэж буй програмч хүнд зориулж бичсэн л дэ. Бас өөрсдөө ашиглаж байхаар: гол онцлогуудыг гүйлгээд харахаар, доороос нь(хувьсагч, if нөхцөл г.м) бус дээрээс нь(класс, обьект г.м) эхлэхээр. Мөн Руби програмчлалын орчны талаар: ялангуяа бодит практик, өдөр тутмын амьдралд хэрхэн ашиглах талаар. Рубийн класс, методуудыг мөн баримтжуулсан гэхээр ном маань хэд хэдэн номны бүрдэл ч юм шиг. Ямартай ч програм бичиж байсан туршлагатай хүнд бол ойлгомжтой, өгөөжтэй байх нь гарцаагүй. Сурах бичиг ч болно, хавсралт материал ч болно гэсэн үг юм.

Сатиш» Энэ ном маань эхний хэвлэлтээс юугаараа онцлог вэ?

Дэйв» Маш их зүйлээр! 1.9 хувилбарт маш олон сайхан боломж нэмэгдсэн шүү дэ, тэгэхээр яах аргагүй Рубийн болц байж таарна. Хуучин даяаршил(internationalization) гэдэг зүйлээр тун ядмаг байсан бол, одоо хавьгүй дээр болсон. Мундаг олон класс, методууд нэмэгдсэн. Би яс тоолж үзээгүй л дэ, багцаагаар заяамал(built-in) методууд өмнөхтэй харьцуулахад лавтай 2 дахин нэмэгдсэн байх.

Мөн түүнчлэн эхний хэвлэлээс хойш Рубийн бүлгэм, хэрэглэгчдийн далайц ихээ өөрчлөгдсөн. Ашигладаг хүн бараг байгаагүй үед, яаж хэргийг нь гаргах талаар бичнэ гэдэг ч бүрхэг байлаа шүү дэ. Ер нь бол мэдэх бүх зүйлээ л энэ номонд шингээхийг зорьсон. Одоо ч харьцангүй олон хүн мэддэг, хэрэглэдэг болж дэ.

Өнөөг хүртэл номтой холбоотой олон сайхан санал, зөвлөмж авсны дүнд аливааг тайлбарлах, таниулан бичих чадвар маань чамгүй дээшилсэн болов уу гэж хувьдаа их олзуурхаж сууна. Энэ удаагийн хэвлэлд хавсралт материалуудыг нэлээдгүй шинэчилж, бодит жишээгээр баяжуулж өгсөн. Ер нь бол чамлахааргүй сайн болсон гэж бодож байгаа шүү.

Нэг зүйлийг сонин болгож хэлэхэд "Programming Ruby 1.9" ном өмнөхийнхээ шинэ хэвлэлт нь бас биш ч юм шиг. Учрыг тайлбарлая. Рубийн шинэ хувилбар болох 1.9 нь 1.8-аа ерөнхийдөө шахах болов уу гэж бодож байлаа, гайхалтай нь одоо болтол 1.8 өргөнөөр ашиглагдаж байна. Номын шинэ хэвлэлт гарахад хуучныг нь лангуунаас татдаг, яалтгүй хэрэглээ байгаа учраас үлдээхээр болсон. Тэгэхээр "Programming Ruby 1.9"-ийг шинэ хэвлэлт гэхээсээ цоо шинэ тусдаа ном гэвэл болохоор байгаа биз?

Сатиш» "Прагматик номын сан"-гийн талаар?

Дэйв» "Addison Wesley" хэвлэлийн газартай гэрээтэйн үндсэн дээр "The Pragmatic Programmer" болон "Programming Ruby"-ийн анхны хэвлэлийг Дэйвийн хамтаар бичсэн. Бусад зохиогчоос ялгаатай нь фонт серифт, үлгэр, индеклэлт гэх мэт хэвлэлийн бүхий л ажлыг бид өөрсдөө хийсэн.

Ерөнхийдөө энэ ажлаар ном боловсруулах системийн ихэнхийг босгож авсан. Техникийн чиглэлийн ном зохиогчдын гаргадаг алдааг аль болох давтахгүйг хичээж байлаа. Номонд ашиглах соорс кодыг "copy+paste" хийгээд орхих бус жинхэнэ ажилладаг, тэр байтугай автомат тестээр соригддог байлгахыг хүссэн. Мөн номын агуулгыг соорс контроль, grep, diff зэрэг програмчийн багажаар удирдахыг хүссэн, өөрөөр хэлбэл хэвлэлийн эх маань цэвэр текст хэлбэрээр хадгалагдана гэсэн үг. Үүний зэрэгцээ эвтэйхэн формат, өнгө будагтай байлгахыг ч бодолцсон.

Номоо дуусгаад бид консалтингийн ажилдаа эргэн орлоо. Ажиглаад байхад програм хангамжийн төслийг амжилттай дуусгахад зайлшгүй шаардлагатай хүчин зүйлс болох нэгжийн сорил, соорс кодын удирдлага, автоматжуулалт зэрэг зүйлсийг ихэнх компаниуд хэрэгжүүлдэггүй нь гайхал төрүүлж байлаа. Ингээд эдгээрийг хөндсөн гурван ч ном бичиж эхэлсэн. "Addison Wesley"-тэй хамтарч гаргах байсан ч, бид бодлоо: Нэгэнт ном бүтээх технологи нь бидэнд байна, хэвлэлтэд өгөөд л, борлуулалтаа хийчихвэл болох юм биш үү гэж бодсон. Хэр хэцүү бол? Ингээд л хийсэн дэ. Үнэндээ эдгээр ажилууд тийм ч зөөлөн боорцог биш болохыг одоо ч алхам тутамдаа мэдэрч байна ;)

Гэхдээ бид чадсан. "Прагматик номын сан" бусдаас ялгаатай. Эхнээсээ л бид хөгжүүлэгчдэд чиглэсэн хэвлэлийн газар болохыг зорьсон. Бид хөгжүүлэгчийн багаж хэрэгслийг ашиглаж ном бүтээж байлаа. Зохиогчоор шинээр бүртгүүлэх тохиолдолд бид номоо бичих Subversion репо[4] үүсгэнэ. Текст засахдаа Word мэтийн програм хэрэглэхгүй шүү дэ. Үүний оронд эцсийн бүтээгдэхүүнийг бийлд хийх орц буюу маркап хэлээр шууд бичнэ. Зохиогчоос текстийг нь аваад, өөр хэн нэгнээр өрүүлэхээс энэ ихээхэн ялгаатай. Үүний ч үрээр манайхаар ном хэвлүүлэх нь өөр хаа ч байхгүй хурдан болсон. Хэрвээ зохиогч хүсвэл, хамгийн сүүлийн хувилбарыг дурын үедээ бийлд хийгээд л гаргаад авна, яг л принтерт комманд өгдөг шиг. Аль эсвэл автомат бийлдийн системээр тогтсон цагт гаргуулсан ч болох.

Бид ер нь автоматжуулах боломжтой юу байна вэ, бүгдийг автоматжуулсан. Жишээ нь зохиогч номынхоо сүүлийн хувилбарыг уншигчиддаа хүргэмээр байя гэж саная, тэгвэл ганцхан rake[5] комманд бичээд л номын pdf, mobi, epub[6] хувилбаруудыг интернэтэд байршуулах жишээтэй.

Эдгээр их олон автоматжуулалт, багажийн хүчээр бид ажилчдыг цөөн тоонд барьж чадсан. Үүний дүнд ном зохиогчийн гар дээр бузгай мөнгө тавьж таарна. Ер нь бол бусад хэвлэлийн газартай харьцуулахад 3-4 дахин илүүг гээд бод до ;)

Магадгүй, бид хэвлэлийн бизнес эрхэлж байгаагүй, дээр нь юуг яаж хийх ёстойг тухайн үед түй ч мэдэхгүй байсан маань шинээр сэдэх, аливааг өөр өнцгөөс харахад ихээхэн дэм болсон байх. Миний санаж байгаагаар бид хамгийн анхлан бүх номоо PDF(мөн epub, mobi) хувилбараар худалдаанд гаргасан. Мөн анхны бета-ном програмыг амжилттай хэрэгжүүлэгчид: ном бүтээгдэж байх явц дунд хүмүүст унших бололцоог олгосон. Электрон номондоо DRM[7] хийгээгүй анхны эрхлэгчид мөн л бид байх, үйлчлүүлэгчиддээ итгэх хэрэгтэй.

Миний бодоход одоо хийж байгаа бизнес маань үнэхээр сонирхолтой. Хүссэнээ сонгож, уншиж байгаад хэвлэнэ гэдэг үнэхээр супер биш гэж үү?

Сатиш» Магадгүй миний асуулт хэтэрхий эртдэж байж болох юм, гэхдээ эргээд харахад энэ номд нэмчихмээр, эсхүл хасвал дээр байж гэхээр зүйл байгаа юу?

Дэйв» Яг ч тэгж бодохгүй байна: Номыг дөнгөж сая бичиж дуусгасан, өмнөх хэвлэлтийн дутагдалтай зүйлсийг бүгдийг засч сайжруулсан болохоор тэр л дэ.

Номоо хоёр тусад нь салгадаг байж гэж хожуу бодож болох юм, гэхдээ нэг дороо байх нь дээр байх аа. Хэтэвчинд ч хэмнэлттэй.

Сатиш» Нэмж хэлэх ямар нэгэн зүйл?

Дэйв» Энд хэдийгээр зөвхөн номны тухай ярих ёстой ч Рубийн талаар бас дурьдмаар санагдлаа. Би энэ хэлэнд дуртай, хэдийгээр 10 гаруй жил ашиглаж байгаа ч одоо ч сонин сонирхолтой зүйлс гарч ирсээр л байна. Руби 1.9 олон сайхан боломжоор баяжсан шүү. Мөн өдөр тутам хэрэглэдэг багаж, хэрэгслээ үнэлж, хүндэлж, ач холбогдол өгч байгаарай гэж танай бүлгэмийнхэнд захья. Програм бичнэ гэдэг яриангүй сайхан ажил да.

Баярлалаа, Дэйв.

Хавсралт мэдээлэл:
======================================
Сурвалжлагын эхийг эндээс үзэх боломжтой. Эх материал нь доорхи нэмэлт тайлбарыг агуулаагүй болно.

[1] Сheshire - Английн баруун хойд зүгийн жижиг хот

[2] Andy Hunt. Pragmatic Programmers LLC-ийг үүсгэн байгуулагчдын нэг.

[3] Програм хангамжийн чиглэлийн номууд дундаа классикт тооцогдох бүтээл. Энэ номын талаар Очко багшийн бичсэн сайхан тэмдэглэл байдаг.

[4] Нэгэн үе өргөнөөр ашиглагдаж байсан соорс удирдлагын систем. Томоохон компаниуд өнөө ч түгээмэл ашигладаг юм билээ.

[5] Rake - Ruby Make. Бийлд автоматжуулалтын багаж. C, C++ дээр бол make, Java дээр бол Ant гээд л бид мэднэ дэ?

[6] mobi, epub зэрэг файлыг гар утас, PDA мэтийн төхөөрөмж дээр өргөнөөр ашигладаг. Миний хувьд Metaprogramming Ruby номын электрон хувилбарыг худалдаж авч байлаа. Гар утсан дээр уншихээр жаахан тухгүй л юм билээ. Гэхдээ ч саяхнаас электрон ном физик номоосоо илүү тоогоор зарагдаж байна гэдуга шт.

[7] Digital rights management (DRM) is a generic term for access control technologies that can be used by hardware manufacturers, publishers, copyright holders and individuals to try to impose limitations on the usage of digital content and devices. Эх сурвалж: Википедиа.

Тэнгэрийн орноор, түүнээс бас жаахан доохнуур

2010-01-10T22:06:56+00:00

Зураг дээр энүүхэн гүвээний цаахнээ уудам тал хөндий цэлийж байгаа нь тодорхой харагдана. Аль эсхүл асар том нуур дүн өвлийн хүйтэнд зайрмагтан мөстөөд, цасан хучлагаа зузаан гэгч нөмөрсөн нь ч юм шиг. Тэнгэр нь цэлмэж, нар нь илчээр аргадсан сайхан ч нутаг аа да... Ийм сайхан агаартай, тэнүүн тэлгэр нутагт чинь санаснаар болдог бол утаат Улаанбаатараа муу муухайгаас нь салгаад, нүүлгээд ирэхсэн. Юу ч болов, гүвээний орой дээр гарч, хавь ойрын барааг жаал ажиглая байз.

Өө дамшиг, уул шугамандаа энэ хөндий чинь Улаанбаатар минь байсан шив дэ. Гэр хороолол, дулааны станц, автомашин, үйлдвэр завод гээд ер нь бүх зүйлийнх нь утаа сүлэлдэн хөшиглөөд газрын гадаргаас нэг их дээшилж шалилгүй тунараад тогтчихсон нь энэ юм байж. За тэгээд утаат Улаанбаатарын талаар хүн бүр л нэгийг өгүүлж суудаг хойно, би энд давтаж бувтнаад ч нэмэргүй биз дэ хө. Зүгээр л цэвэр агаараар цээж дүүрэн амьсгалж, сэтгэл тэнүүн амьдрахсан.

Номын сайн нөхөрт дуулгах сонин

2010-01-10T21:58:20+00:00

Миний бие бээр үзсэн харсан шалихгүй, мэдэх чадахаар гавихгүй ч ном гээч ариун эрдэнийг хүндэтгэн дээдэлж, дурласнаа боломжийн хэмжээнд цуглуулж, уншиж ухамсарлаж явдаг нэгэн билээ. Монголын жирийн нэг ажилчин, албан хаагчийн төлөөлөл маньд хүссэн номоо захиалан авчруулах[1] бололцоо тэр бүр байхгүй. Сайн ном дор хаяад 50-с 60 ам.доллар гэхээр 2 ном аваад хоосон хонох уу, 2 номоо мартаад хоолтой хонох уу гэдэг дээр сонголт хийх шаардлага байнга гарна. Харамсалтай нь миний сонголт үргэлж 2 дахь нь :(

Бодит байдал иймийн атал ном унших хорхойгоо дарж ер чадахгүй нь. "Ном унших нь ариун үйл.", "Номын хулгайг хулгай гэдэггүй!" мэт хэн хэзээ зохиосон нь үл мэдэх хэлцээр гэмээ цайруулахаа аядаж, энд тэндэхийн вебээс уншья гэсэн номоо хурааж, цуглуулж суудаг. Хэдүй үнэ төлбөргүй татдаг ч, угтаа бол хууль бус үйлчилгээ ашиглаж байгаа санагддаг. Миний адил зовлонтой олон залуус бий.

Зөв болон буруу сувгаар хураасан олон e-номтой хүн чинь, тэднийгээ уншиж таарна аа да? Болж өгвөл гадуур дотуур явахдаа, хүн хүлээж суухдаа, автобус метронд зорчихдоо уншиж байхыг хүснэм. Жилийн өмнө наран улсад байж таарах үес, нэг найзтайгаа баахан судалсаны эцэст Sony дижитал е-ном уншигч[2] авахаар төлөвлөөд, хамгийн том электрон барааны дэлгүүр лүү гараад шидэж билээ. Хайгаад олсонгүй тул арга ядаад үйлчилгээний ажилтнаас асуухнээ худалдаанд байхгүй гэнэ, зөвхөн америк, европын холбооны улсуудаар борлуулагдаж байгаа сурагтай. Дэмий баахан холхиж байгаад харьлаа.

Тэр явдлаас тун удалгүй Amazon Kindle гарч ирсэн. Хорхой маш их хүргэж байсан да, хэдэн төгрөгөө гөвөөд, авлаа гэмээ нь Монголд маань татах терминаль байхгүй, байлаа ч нэлээдгүй үнээр ном худалдаж авах тул дижитал уншигчтай болох тухай асуудлыг тэгсхээд мартав.

Хэдэн сарын өмнө iphone-тэй боллоо. Нэг танилаасаа бартердаж авсан хэрэг. Урьд нь 20, 30 мянган төгрөгний үнэтэй, энгийн үйлдэлтэй, байдаг л бандгар Nokia утас барьдаг байлаа. Мессеж бичээд, ярьж л болж байвал ямар утас барих нь хэнд хамаа байна аа гэж боддог байв. Харин нэг төрлийн смартфон бариад, дээрх бодол маань энэ хэсэг хугацаанд зэгсэн өөрчлөгдөж байх шиг байна.

Дээр бичсэн зүйлсээс юуны талаар ярих гэж байгааг минь таамагласан байх. Энэ бол дижитал ном уншигч. Төлөөлөл болгож GoodReader, iCHM нэртэй 2 iphone/ipod програмыг танилцуулъя гэж бодлоо.

GoodReader
Good.iWare компанийн бүтээсэн PDF файл уншигч. Том хэмжээтэй(100MB-с дээш) документ дээр асуудалгүй ажилладаг гэсэн. Үнэхээр ч тийм юм билээ. Үүнээс илүүтэйгээр хэрэглэхэд их дөхөм. Дийлэнх iphone/ipod програмын адилаар өндөр usability-тэй. Productivity ангилалд: #1 in Japan, #3 in USA, #1 in France, #1 in Canada, #2 in Germany, #2 in UK гэнэ дэ ;)

Түүний чадах зүйлсээс дурьдвал:

huge PDF files
PDF Reflow - extracts pure text from PDF, lets you read it without page margins, without left/right scrolling, with font size of your choice
PDF Text Search feature
PDF Links - tap hyperlinks in PDF's and jump to places inside a document
huge 50x PDF zoom ratio, while image is still crisp. There's no better way to read big PDF maps or technical drawings on your iPhone
true full-screen reading - no bars or buttons over the text
PDF Table of Contents (Outlines)
Bookmarks
GoTo PDF Page
restores your location in all PDF files
choose between manual or automatic screen rotation
Horizontal Scroll Lock - great for reading multi-column pages
innovative Tap Zones technique (page dragging can be avoided)

GoodReader-т файл байршуулах арга хэлбэр:

USB
WiFi
direct Web downloads
accessing e-mail attachments
MobileMe iDisk, FilesAnywhere.com, MyDisk.se and other servers
iPhone-to-iPhone via WiFi using WebDAV

Ашиглах үеийн дүр төрх:

Дэлгэцийн баруун дээд буланд - GoodReader. Ном авч явна, уншихаар нээнэ гэдэг утас цохих хэмжээний хялбархан үйлдэл болж ;)

"Browse the Web" сонголтоор ороод хэдэн ном татаад авъя.

Нэгэнт Wifi-аар холбогдож болох тул лаптопоо сервер болгоод, хэдэн ном хуулсан байдал.

iphone/ipod-доо ном хуулсан байдал.

Ямар нэгэн ном нээвэл, хавтас нь байгаа чигээрээ л харагдаж байна.

Ингээд л уншаад байна да...

Олон товчийг бас нууж болно. Номын харагдах байдлыг хөндлөн, босоо болгож хүссэнээрээ солих боломжтой.

Аль нэг хуудас руу очих, гарчиг дамжин үсрэх, текст хайх зэрэг өргөн боломжтой.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -- - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

iCHM
Зэ, орой ч болж, унтах ч болж. iCHM-ийн талаар ер нь дэлгэрэнгүй танилцуулах шаардлагагүй гэж бодож байна. Windows Help File форматаар бичигдсэн буюу chm файлыг нээж унших програм юм билээ. Lite хувилбар нь үнэгүй, гэхдээ нэг л файл хадгалах хязгаарлалттай. Хэдүй хязгаартай ч уншаад болоод л байх юм билээ шүү. TOC буюу Товъёг дэмжинэ.

Ашиглах үеийн дүр төрх:

Ном нээх үест иймэрхүү байдалтай.

TOC дэмжинэ ээ гэж байгаа. Шилжилт хийхэд л амар юм да...

Дүгнэлт:

Ном уншъя гэвэл нь ямар нэгэн зүйлд төдийлөн баригдахгүй болж байна. ipod тань хэдэн зуу, магадгүй мянгаар тоологдох номтой арвин либрари болж хувирах нь.
Автобус унаанд явах, хүн хүлээж суух зэрэгт аятайхан, амьдралд тустай хийх зүйлтэй болох нь.
iphone/ipod багагүй үнэтэй. Гэхдээ авч болох ямар арга зам байнав, хайх л хэрэгтэй. Миний хувьд, нэг гадаад нөхөр эх орондоо сонин хэвлүүлнэ, монгол ахуйн зураг хэрэг болоод байна гэхэд нь өөрийн дарсан хэдэн гайгүй зургаа өгсөн. Бартерийн шугамаар хэн хэндээ ашигтай наймаа хийсэн шүү.
Оюутнуудад сайхан шпаргалка, багш хүнд санаа тавих бас нэг зовлон нэгээр нэмэгдэв бололтой ;)

Тэмдэглэл:
[1] Амазоноос ном захихад ямар нэгэн асуудалгүй ч болоосой. Тээвэр, харилцаа цэгцрээгүй манай руу бараа татахад замын зардал нь барааныхаа үнээс даваад явчихдаг тал бишгүй юм шиг байгаам.

[2] Sony digital book reader. Бас л сайхан амьтан байна лэ. Гэхдээ жилийн өмнөхөөс хавьгүй өөр болж, сайжирч байгаа бололтой.

Шигтгээ зураг

2010-01-10T07:36:05+00:00

Өмнө ярьсан Хэлтэй дэвтэр-ийг туршиж суухдаа хэрэгсэл цэсийг харж суугаад “фонтын глипүүдийг экспортолно” гэх горимыг санаандгүй дарчихсан миний фонтын хэдэн бандгар үсгүүдийг маань нүд ирмэхийн хооронд хавтас үүсгээд нэг нэгээр зураг болгоод хадгалчихлаа. Ингээд хавтсаа Thumbnails (хураангуй, эрхий хурууны хумс) буюу шигтгээ зураг горимоор харсан нээг их гоё харагдаад ийм төрлийн “icon”-ыг хийгээд хэрэглээнд оруулчихвал зүгээр санагдсан. Зурагт олон янзын гоёо оруулдаг нээлттэй эхийн чөлөөт, төлбөргүй олон янзын програмууд байх бөгөөд энэ дүрсүүдийг хялбархан хийчих боломжтой юм.

Эхний мөрний гурван зургийг Үбүнтү-ны “Gimp” нэртэй фото зураг засварлах програмыг ашиглаж янз янз болгож үзээд, үүний дараа мөн л Үбүнтү дээрээ “Imagemagic” (дүрсийг илбэдэх) програмын “convert”(хөрвүүлэгч)-ийг ашиглаж янз янз болгож үзлээ. Энэ үнэхээр их чадалтай эд байна. Сонирхох хүн уншиж судлаад зааврын дагуу ажиллавал янз бүрийн сонирхолтой зүйл бүтээж болмоор санагдсан шүү. (Эхний гурван зургийн давхаргыг(layer) уг нь нэвт харууцтай (transparent) хийсэн боловч блог руу ачаалсан хар суурьтай гараад байх юм. Би юу г буруу хийснээ мэддэггүй ээ, мэдэх хүн туслаарай :-D )

Мөн төлбөртэй програм хэрэглэгчид фотошорыг ч ашиглах боломжтой шүү дээ. Ямартай ч Монгол модон барын хэвийг дуурайлгасан энэ үсгийн хэвдээ би дуртай байдаг юм. Монгол үсгийн энэ хэвийг ОпенМН-ийн монгол бичгээс татаж аваад энэ аргаар туршаад үзээрэй. Монгол үсгийн шигтгээ зургийг 32х32 120dpi сан үүсгээд нийтийн хэрэгцээнд нээлттэй хэрэглээд эхэлбэл дуулгаарай залуусаа!

LPI-ын талаар эргэн дурсахуй

2010-01-09T18:17:59+00:00

Саяхан нэг газар өөрийн талаар материалыг өгөх шаардлага гарахад үндсэн материалуудаас гадна сургалтанд суусан болон авсан мэргэжлийн сертификатын талаар мэдээллийг өгөх шаардлагатай болж өмнө сууж байсан сургалтууд, тэдгээрээс авсан батламжуудыг эрж олох ажилтай болов. Ингээд бичиг цаас ухаж байгаад LPI-ын сертификатыг олоод, басхүү сонирхолтой дурсамжуудаа сэргээе үү гэж бодоод.

Товчхондоо бол LPI нь RedHat, SuSE, Ubuntu эсвэл Debian гэх мэт ямар нэг линукс тархацаас үл хамаарсан яг линуксын үндсэн мэдлэг, чадвар олгох стандарт, зорилт бүхий шалтгалтын систем юм. Өөрөөр хэлбэл хэрэв та LPI-ын зорилтод мэдлэг чадваруудыг эзэмшиж, сертификат авах юм бол аль ч төрлийн линукс систем дээр ажиллаж чадах, дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгдсөн мэргэжилтэн болж байна гэсэн үг. Тухайн үед Филлипинд очоод бичиж байсан блог, дараа нь шалгалтанд тэнцэж сертификат авсныхаа дараа бичсэн блогийг сонирхоорой. Өөрөө уншсан чинь дурсамжтай бас их сонин, гоё байна шүү.

Ажилд авна

2010-01-09T17:49:47+00:00

Би бээр өөрийн блогоор дамжуулан өөрийн үзэл бодол, болж буй үйл явдлын талаар өөрийн байр суурь, технологийн талаар мэдээ мэдээллийг солилцохыг эрмэлзэн өнөөг хүрсэн. Харин энэ удаад өөрийн компанид ажилтан шалгаруулан авахаар мэдээлэл тавьж байна. Системийн администратор, пайтон (python) програмчны орон тоонд ажилтан авна.

Компаний маань нэр "Адсолукс Монголиа" ХХК, нээлттэй програм хангамж дээр суурилсан төрөл бүрийн шийдлийг үйлчлүүлэгчиддээ боловсруулж өгч, үйлчилгээ үзүүлдэг бөгөөд мэдээллийн аюулгүй байдал, системийн найдвартай ажиллагаанд түлхүү анхаарал хандуулан ажилладаг. Шинийг турших, ихийг хийж бүтээх хүсэлтэй, бүтээлч, өөрийгөө хөгжүүлэх, ачаалал даах чадвартай, тууштай, үнэнч шударга, зарчимтай залуусыг бид системийн администратор, хөгжүүлэгч буюу програмчны орон тоонд ажилд урьж байна. Хэрэв та энэ ажлыг сонирхож байгаа бол, мөн өөрийгөө дээрх шалгууруудыг хангаж байгаа гэж үзэж байгаа бол http://www.adsolux.com/mn/jobs хаягаар орж илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл аваарай.

Хэлтэй дэвтэр

2010-01-07T06:57:47+00:00

Шинжлэх ухааны уран зөгнөлийн зохиолуудад сонин хачин зүйл дүүрэн байдаг л даа тэдний нэг нь “The Hitchhiker's Guide to the Galaxy” (Галактикт очих Хитчхикэрийн зөвлөмж) гэх зөгнөлт зохиолд гарах “babelfish” -ийн тухай бага тайлбар хиймээр санагдаад, учир нь хаяа нэг орж уншдаг “BabelStone” (http://babelstone.blogspot.com/) блог дээр бас сонин зүйл нийтлэгдэх бөгөөд өнгөрсөн оны эцсээр “BabelPad” гээд олон хэл дээр бичвэр оруулах програмын хувилбар сайжирсан тухай гарсныг туршиж үзэх гээд амжихгүй байж байгаад өчигдөр туршиж үзсэн тэнд Монгол бичгийн хэрэгсэл програм боловсруулбал олж авч болох сайхан санаанууд байна.

Уран зөгнөлийн санаа болох “babelfish” олон хэлээр шууд орчуулга хийдэг загас гэнэ. Энэ жижиг загасыг чихэндээ хийчхээр ямар ч хэлээр ярьсан яриаг мөн өөр гариг ертөнцөөс ирсэн дуу чимээг хүртэл бүгдийг бид ойлгох боломжтой юм байна. Хэдэн мянган жилийн өмнө ийм загас ч байсан юм билүү эсвэл хэзээ нэгэн цагт технологийн хөгжлөөр бүтээчих ч юм билүү ямартай ч ийм сайхан зүйл байж болно гэж хүн та мөрөөджээ.

“BabelStone” блог нь эртний олон янзын хэл бичгээр бичигдсэн баримт дээр тулгуурлан төрөл бүрийн эх үүсвэрийг ашиглаж судалгаа хийдэг залуус хамтран гаргадаг тэмдэглэл дээ. Миний мэдэхийн долоо найман жилийн өмнө монгол бичгийн а,э,о,у,ө,ү үсгийн талаар ойлгох гэж мэрийж байсан хүмүүс өнөөдөр олон гайхалтай нийтлэлүүдийг гаргасан байхыг
Монгол ба манж гэсэн шошгоор ороод монгол бичгийг маань юникодын төвшинд сайхан тайлбарласныг олж уншиж болно. Монгол бичгийн асуудлыг компьютерын талаас нь сонирхдог залуус цагаа гаргаж байгаад энэ тэмдэглэлийг уншаарай гэж зөвлөе.

“BabelPad” (http://babelstone.blogspot.com/2009/12/babelpad-version-5200.html) олон хэлээр бичих тэмдэглэлийн дэвтэр (хэлтэй дэвтэр :D) гэсэн төлбөргүй програм хангамж байна. Эх код нь нээлттэй эх биш юм шиг байна лээ. Гэхдээ чөлөөтэй татаж аваад хэрэглэх боломжтой. Монгол бичгийн хэрэгсэл хийвэл эндээс бас санаа авах зүйл их байна. Монгол бичгийн дүрмээр хувирах зарчмыг сайн ойлгож чадсангүй. (Тэдний бэлтгэсэн эх зураг дээр хулгана гэсэн үг зөв хувирсан харагдаж байна.)

Энэ програм нь гараас оруулах зарчмын өөрийн дарангуйлал ашиглаж өөртөө хэрэглэх бөгөөд илүү дутуу гарын драйвер хэрэглэхгүй. Энэ нь нэг талаасаа судалгааны хэрэгсэлд их амар байдаг юм.
Оруулахдаа галигаар оруулах цонх ашиглаж. Жишээ нь “monggol” гэж цонхон дээр галиглаж бичсэн ч эх бичвэрийн цонхонд “ng” гэсэн ганц кодоор үсэг орж байгааг хараад баярласан. Түүний адил “lh”,“oe”, “ue” гэж галиглахад Юникодын ганц ганц кодоор орж байгаа нь маш сайхан санагдсан л даа. Энэ уламжлалт ханз оруулдаг санааг би нэг их анзаардаггүй байж, нэгийг бодогдуулсан юм.

Хэлний хэрэгсэл боловсруулахад тус болох олон сайхан функцүүд байна билээ. Туршиж үзээд санаа оноогоо хуваалцаарай залуусаа. Үүнийг туршиж байгаад монгол үсгийн шигтгээ зургийн (айсон) цуврал хийх санаа төрснийгөө дараа үргэлжлүүлэн бичье.

Тооцоолон бодох үндэс

2010-01-06T23:14:54+00:00

Нэлээн дээр үед юм бичих хобби хөдлөөд бичиж байсан эссэгээ оллоо. Цааш нь үргэлжлүүлж бичнэ гэж тухайн үедээ бодож байсан боловч өнөөг хүртэл сөхөж хараагүйгээ сая л мэдлээ. Файлууд дотор маань хэнд ч хэрэггүй зэвэрч хэвтэхээр гээд энд тавьлаа.

Хүн төрөлхтөн анх үүссэн цагаасаа л тооцоолол хийх хэрэгцээ шаардлагатай тулгарч байжээ. Овог аймгийнхаа гишүүдийн тооноос эхлээд л ан гөрөө хийхэд хүртэл тооцоо хийх шаардлага гарч тухай бүрт нь тархи тооцоолуурын үүрэг гүйцэтгэдэг байлаа. Яваа яваандаа ойр зуурын тооцоон дээр гар ажиллагаатай арга хэрэгсэл ашиглах болов. Эдгээр нь хуруугаа оролцуулж тоолох, чулуу орлуулах гэх зэрэг байлаа. Тухайлбал дижитал гэдэг үгний “digitus” хэмээх үндэс нь эртний Грекээр “хуруу”, харин калкулятор буюу бидний нэрлэж заншсанаар тооны машин хэмээх нэрний үндэс “calculus” гэдэг жижиг чулууг илэрхийлдэг үгнээс үүсч байж. Эдгээр эртний арга хэрэгслээс саяханыг хүртэл хэрэглэгдэж ирсэн нь сампин байна.

Яваа яваандаа хүмүүсийн хийх тооцоолол улам гүнзгийрч илүү хүндэрч эхлэв. Энэ үед гар аргаар тооцоолох эдгээр хүн-тооцоолуурын арга хоёр сул тал харуулж эхлэжээ. Үүнд:

Хүн-тооцоолуурын ажиллах хүчин чадал хязгаартай ажээ. Энгийн үржих хуваах үйлдлийг хийхэд хүн хэдхэн секунд зарцуулах боловч хэдэн сая дараалсан ийм үйлдэл хийнэ гэдэг хүний санаанд багтамгүй их ажил болох ажээ.
Хүн-тооцоолуур маань алдаа гаргах магадлал өндөр. Урт урт тэгшитгэл бодож тооцоо хийх үед ямар ч мундаг математикч мартаж санахаас эхлээд жижиг сажиг алдаа гаргадаг байна.

1794 онд Францын засгийн газар математикийн загварчилсан хүснэгт гаргах томоохон хэмжээний төсөл эхлүүлэв. Эдгээр хүснэгтэд 1-ээс эхлээд 200,000 хүртэлхи тооны логарифм олох зэрэг ажил орж байв. Энэ ажилд 100 гаран хүн хөлсөлж томоохон математикчид хажуугаар нь хянан дан гараар хийсээр уг төслийг хоёр жилийн дотор дуусгасан гэдэг. Эдгээр ажилчид алдаанаас сэргийлэхийн тулд хоёр хүн нэг тооцоог нэгэн зэрэг цаасан дээр нэмэх хасах үйлдлээр хийж байсан байдаг. Өнөөгийн дижитал компьютерийн тусламжтайгаар өдгөө хэдхэн минутын дотор эдгээр хүснэгтүүдийг бүтээж болно...

Яахоо мэссэнжэрийн вирус

2010-01-06T08:50:54+00:00

Сүүлийн үед Яахоо мэссэнжэрээр их хэмжээний мэссэж явуулдаг вирус их тархах боллоо. Үүнийг яаж устгах талаар туршлагаасаа бичие.

Тэр компьютер Авира гэдэг антивирустай байсан. Антивирус нь 2 төрлийн вирус олоод устгаж байна. Харин асуудал нь дараа гарна. Интернэт холболт алга болж байна. Учрийг ухаж үзвэл сүлжээний картийн драйвараас нэг файлд халдварлаж тэр файлыг нь устгачиж байгаа юм байна. Control Panel-System-Hardware-Device manager гэж ороод сүлжээний төхөөрөмжөө uninstall хийгээд ахиад суулгачих. Тэгээд асуудалгүй болж байна. Хялбаршуулав.

Виктор Цой ба КИНО хамтлагийн тухай

2010-01-06T06:47:50+00:00

<!--[if gte mso 9]>

Линукс унтраах коммандууд

2010-01-06T01:24:23+00:00

Шууд унтраах

```
sudo halt
```
```
sudo init 0
```

10 минутын дараа унтраах

sudo shutdown -h +10 ‘10 minutiin daraa untarlaa!’

23 цагт комьпютерээ дахин ачаалах

```
sudo shutdown -r 23:00
```

Унтраах үйлдлээ цуцлах

```
sudo shutdown -c
```

Унтраалгүйгээр сануулах мессеж явуулах

sudo shutdown -k now ‘Naizuudaa bi server-iin uruu ruu yawlaa shuu
 ene pc untarch magadgui shuu. Xiij bsan ajlaa xadgalaarai.’

Комьпютерээ 5 минутын дараа асаах. Доорх командыг бичээд комьпютерээ унтраагаад үзээрэй.

```
sudo su
```

echo "+00-00-00 00:05:00" > /sys/class/rtc/rtc0/wakealarm

Өдөр бүр комьпютерээ дахин ачаалах crontab

sudo crontab -e командаар cron-оо нээгээд доорх мөрийг нэмэхэд өдөр бүр 23:55-с дахин ачаалах болно.

```
55 23 * * * reboot
```

Linux юугаараа Windows үйлдлийн системээс илүү юм бэ?

2010-01-05T14:16:00+00:00

[блог: Dusal.net-ын блог,бичсэн: Almas]

Windows үйлдлийн системд ч бас тодорхой давуу талууд байдаг ч би хувьдаа Ubuntu хэмээх линукс үйлдлийн систем хэрэглэж, 70:30 гэсэн харьцаатайгаар Linux-ыг илүүд үздэг. Мэдээж хүн бүрийн хэрэгцээ шаардлагаас хамаараад зарим нь Windows-ыг илүүд үзэж, давуу талтай ч гэдэг.
За тэгээд өөрийнхөө бодлоор линукс үйлдлийн системийн давуу талуудыг танилцуулъя.

1. Үнэ төлбөргүй. Монголчууд бидний хувьд байнга хууль бус Үйлдлийн систем, програмууд суулгаж, эвдэж хэрэглэдэг. Үүнийгээ дагаад байнга вирустэх, эвдрэх, удаан болох, гацах асуудалтай байдаг. Хэрэв мөнгө төлж хэрэглэх болбол манай төсвөөс жилд багагүй мөнгө гадагш урсах болно. Төрийн байгууллагын нийт компьютерын тоог 30000 гэж нэг удаа сонсож байсан, үүн дээр суусан үйлдлийн систем, оффисын програмуудыг дангаар нь бодоход л асар их хэмжээний мөнгө болох тооцоо гардаг. Олон хүний мэдэх Photoshop програм гэхэд л 1 компьютерт суулгах эрх нь 600$-900$ үнэтэй байх жишээтэй. Microsoft компани нэг л өдөр манай улсыг олон улсын шүүхэд дуудахад бид нэлэ... [дэлгэрэнгүй]

Хоёр дахь тайлбар “MVS, NNBSP”

2010-01-05T02:33:09+00:00

Монгол бичгээр бичвэрийг компьютерт дүрслэхэд тодорхой үүрэг хүлээх функционал кодууд юникодод орсон байгаа. Энэ кодуудыг зөв хэрэглэснээр бичвэрийг байх ёстой дүр зургаар нь харах нөхцөл зөв бүрдэхээс гадна хурааж шахах аргаар хадгалсан хэл зүйн корпус болон өгөгдлийн санг бэлтгэхэд хүртэл ашиг тусаа үзүүлнэ. Энэ функционал кодуудаас MVS (Mongolian vowel separator) монгол эгшиг тусгаарлагч, NNBSP (Narrow no-break space) тасрахгүй богино зайг яаж хэрэглэх талаар товчхон өгүүлье.

Монгол эгшиг тусгаарлагч зөвхөн үгийн төгсгөлд бичих орхиц “а”, “э” үсгийн өмнө орж ирэх бөгөөд ижил галигтай дүр нь өөр хоёр үгийг ялгаж бичих үед хэрэглэнэ. Жишээ нь ...н_а, ...х_а, ...г_а, ...м_а, ...л_а, ...с_а, ...ж_а төгсгөлтэй үгийг эгшиг тусгаарлагчтай байвал яаж бичих үү тусгаарлагч байхгүй бол яаж бичих вэ гэдгийг харьцуулан харуулж байна.
Тасрахгүй богино зайг Монгол бичгийн үгийн дагаврыг үгээс салгахгүй байх зорилготой. Өнгөн талаасаа харахад ердийн сул зай мэт болов ч саланги бичих дагавруудыг болон урдаа, хойноо орсон кодуудын хэлбэр дүрсийг хүртэл тодорхойлж өгөхөд туслах үүргийг гүйцэтгэдэг. Жишээ нь ахаасаа асууна гэдгийн ахаасаа=ах_а-аца-бан гэсэн үгийг бичиж харуулсан юм. Монгол бичгээр бичсэн өгөгдлийн сан буюу корпус энэ кодыг зөв хэрэглээд ашигласан үед ид шид үзүүлэх код байгаа юм даа.

Би MVS болон NNBSP кодыг гараас оруулахдаа _ доод зураас, - дунд зураас хоёроор ялгаад оруулчихдаг.

Хэрэв та монгол бичиг компьютерт яаж дүрслэгдэж байгаа талаар анхны энгийн ойлголт авмаар бол ОпенМН-ын баримтжуулалт хэсгээс энэ нүүрийг уншвал танд тус болж магад.

Харин дэлгэрүүлж унших судлах хүсэлтэй хэн ч өгүүлэл болон техникийн баримт бичгүүдийг Юникодын олон улсын хуралд оруулсан илтгэл (Proceeding) , Монгол бичгийн код ISO/IEC 10646 ба Юникод стандартад (technical report 170) гэсэн баримтуудаас уншиж болно.

Нэг дэх тайлбар "ŋ" .

2010-01-04T02:05:28+00:00

Дэлхий олон үндэстнүүд өөр хоорондоо ялгаатай янз янзын бичгийн хэлийг хэрэглэх бөгөөд бичиг үсэг бүрийн мэдээлэл агуулах тэмдэгтүүдийг өөртөө агуулсан мэдээлэл дамжуулах кодын систем нь юникод. Энэ кодын системийг компьютерын ертөнцийн үйлдвэрлэлийн стандарт гэж хэлэх бөгөөд кодын систем нь өөрийн дүрэм журамтай, бүтцээр бол байшин шиг олон давхартай, кодуудын харилцан үйлдлийг тодорхойлох функционал кодуудыг өөртөө агуулсан гээд олон нууц ид шидтэй. Түүнийг нь “canonical” буюу тодорхой дүрмийг зөвшөөрөх жаяг, ба “compatible” буюу хэд хэдэн код хавирга бөөрөөрөө тэврэлдэх, бүүр цаашлаад заримыг нь өвөр түрийнд нь хийж өгөөд өөр нэг кодыг илэрхийлэх боломжийг илэрхийлэгч гэнэ. Энгийн жишээ нь “n ~” хоёр кодыг ашиглаад дээрээ долгионтой ЭН үсэг гаргах нөхцөлийг “canonical” гэх бөгөөд нэг үсгээ олон янзаар кодолсон үед хэрэглэх боломжтой гэж хэлдэг. Харин ff гэсэн хоёр ЭФ -ийг дэгжин бичихэд туслах гэж нэг дүрс бүхий кодоор илэрхийлсэн ээ “compatible” гэж хэлдэг. Тэгвэл монгол бичгийн хувьд энэ кодын систем юу хийж чадах вэ? гэдэг бидэнд сонирхолтой байх бол уу.

Ойрын хэд хоног компьютерт монгол бичгээр ажиллах үйл ажиллагааг(процессыг) сонирхогч залуусын хэлэлцүүлэгт оролцоод жил гаруйн өмнө хийгээд л хэрэглэхгүй орхисноос орхигдуулсан алдааг тэдний дэмээр олж мэдээд урам ороод баярласнаа хэлмээр санагдлаа.

Монгол бичгийн их инхлэг. Хэлний хойгуур хэлдэг Н гийгүүлэгчийг монгол бичигт НГ хоёр үсгээр хамжиж тэмдэглэнэ гэжээ. Инхлэг нь гаанс(гангса), гагнаас(гангнагасу), ган(ганг), гингэнэх(гингинэхү), годонтох(годонгтуху), тунхаглах, хангах, сонгох, өнгөрөөх, сан, өнгө гээд өч төчнөөн үгэнд ордог юм байна. Үүнийг уг нь нэг үсэг гээд Юникодод байр сууц гаргаад өгчихсөн байдаг. Гэтэл энэ гайхлыг судлаачид нь болохоор ŋ гээд тэмдэглэчихсэн байдаг латин үсгээр ng кирилл үсгээр нг гээд тэмдэглэнэ гээд бичээд байхаар нөгөө компьютерт кодоороо шууд үсрээд ороод ирэхгүй, хоёр кодын тусламжтайгаар орж ирнэ. Юникодод өмнө дурдсан зарчмаар дэлгэн харуулахдаа зөв хэлбэрийг харуулаад цаана нууцгай шиг хоёр кодыг хадгалаад байна.

(… tegün-ü qoyina tabdaγar on tengri bolba : külüg qaγan üker jil-tü ajuγu : -:- tegün-ü qoyina tabdaγar on boluγsan-tur : boγda činggis qaγan-u odqan anu tolui ejen : tegün-ü köbegün möngke bolju :   ...)

(… tegün-ü qoyina tabdaγar on teŋri bolba : külüg qaγan üker jil-tü ajuγu : -:- tegün-ü qoyina tabdaγar on boluγsan-tur : boγda čiŋgis qaγan-u odqan anu tolui ejen : tegün-ü köbegün möŋke bolju :   ...)

Цөөхөн хэрэглэгдэх ЛХ гэх нэмэлт үсэг дээр ч ялгаагүй энэ асуудал гарч ирэх байхдаа гэж санаж байна. (Лхагба, Лхасүрэн, Далха ...) Одоогоор монгол бичгээр бичсэн өгөгдлийн сан их хэмжээгээр үүсээгүй, үг эрэмбэлэх хэрэгцээгүй, зөв бичгийн дүрэм шалгахгүй, өөр нэг хэл рүү орчуулах эсвэл өөр нэг бичиг рүү хөрвүүлэх шаардлагагүй гээд   хэрэглээ бага байгаа болохоор санаа тавих хэрэггүй илүү асуудал мэт санагдавч ирээдүй хойчид хэрэглээ нь их болох юм билүү, үүнийг жигдлэх хэрэгтэй бол уу? Та юу гэж бодож байна. Тийм бол яаж , харин үгүй бол яагаад вэ?

Бүтээлч олны лиценз (2-р хэсэг)

2010-01-04T00:12:21+00:00

Шинэ оны мэндийг дэвшүүлье

Эх сурвалжийг Википедиад Creative Commons Licenses холбоосоор,
орчуулгын 1-р хэсгийг эндээс унших боломжтой.

Оригинал буюу эх лицензүүд (Original licenses)

Эх лицензүүд дараах суурь баримтлал эрхүүдийг зөвшөөрдөг. Лиценз тус бүр нь хувилбараас хамааран нарийсах бөгөөд түүнийг дөрвөн нөхцөлөөр нэгтгэвэл:

Хамаатай/холбож үзэх (attribution)(by) Лицензлэгчид (Licensees) хэрэв зохиогч болон лицензлэгчийг энэ аргаар зааж тодорхойлсон (кредиттэй) нөхцөлд зөвхөн суурилж хуулах, түгээх, дэлгэн харуулах болон тус ажил дээр суурилж ажил бүтээх боломжийг олгоно.
Арилжихгүй (Noncommercial or NoNCommercial)(nc) Лицензлэгчид ажлыг арилжааны зориулалтгүйг зөвхөн үндэслэж хуулах, түгээх, дэлгэн харуулах болон суурилж ажил бүтээх боломж олгоно.
Суурилахгүй (No derivative works or No Derivs)(nd) Лицензлэгчид тус ажилд суурилж ажил бүтээхгүй зөвхөн яг үгчлэн хуулах нөхцөлөөр хуулах, түгээх, дэлгэн харуулах хэрэгжүүлэх боломж олгоно.
Яг ижил хуваалц (Share Alike)(sa) Лицензлэгчид эх ажлын лицензийн хяналтаар ижил лицензлэгдэхээр зөвхөн суурилсан(тулгуурласан) ажлыг түгээх боломжтой. ( copyleft-ийг үз.)

Хослол буюу комбинац (Combinations)/Хорших

Дээрх нөхцөлүүдийг хослуулахад арван зургаан боломжит хослол гарах бөгөөд тэдний арван нэг нь “Бүтээлч олны лиценз”-ийг хүчин төгөлдөр байлгах ба таван хослол хүчингүй болно.
Хүчингүй болох таван хослолын дөрөвт нь (nd) буюу “Суурилахгүй” болон (sa) буюу “Яг ижил хуваалц” заалтууд хамт орсон байх бөгөөд эсрэг утгатай заалтууд тул хэрэглэх боломжгүй, нэг нь дээрх дөрвөн заалт дөрвүүлээ ороогүй нөхцөл байгаа юм.
Үлдсэн арван нэгээс тавд нь (by) буюу “Хамаатай” заалт ороогүй тул орхигдоно. Учир нь лицензүүдийн 98% нь “Хамаатай буюу холбож үзэх” -ийг шаарддаг. Үүнийг [3]-р ишлэлд заасныг вэб сайтаас үзэж болно. Ингээд байнга хэрэглэх зургаан лиценз нь:

Хамаатай (by)
Хамаатай + Арилжихгүй (by-nc)
Хамаатай + Суурилахгүй (by-nd)
Хамаатай + Яг ижил хуваалц (by-sa)
Хамаатай + Арилжихгүй + Суурилахгүй (by-nc-nd)
Хамаатай + Арилжихгүй + Яг ижил хуваалц (by-nc-sa)

Жишээ нь: Creative Commons Attribution (BY) (Бүтээлч олонд хамаатай) лиценз нь нэг зүйлийг хуваалцаад бүтээлч ажлыг тулгуурлаж бий болгоод [4]-т зааснаар хамаатай/хамаатуулах нөхцөлийг биелүүлсэн байхад арилжаалахаар хэрэглэж болно.

( Creative Commons (by-nc-sa) licenses гэдгийг “Бүтээлч олонд Хамаатай Арилжихгүй Яг ижил хуваалцах лиценз” гэж Монголоор хэлж болмоор санагдлаа. Харин танд юу гэж бодогдож байна вэ? Санаа оноогоо хуваалцаарай, эндүү ташаа утга байвал хэлж туслаарай залуусаа )

Орчуулга үргэлжилнэ.

Оны шилдэг...

2010-01-03T13:24:30+00:00

Япон дахь Монголчуудын Холбооноос Шинэ жилийн цэнгүүн зохиож урилга ирүүлсэн тул оролцлоо. Хүүхдүүдэд өвлийн өвгөн аав бэлэг өгч, тоглоом наадам явуулсан, бас хүүхдүүд дуу дуулж шүлэг уншиж, бүжиг бүжиглээд бага байхад болдог шиг гоё шинэ жилийг зохион байгуулж гэж санагдсан. Томчуудад ч бас олон сайхан арга хэмжээнүүд байсны нэг нь Оны шилдэг шалгаруулах ёслол байв. Toli.query.mn сайт маань Оны шилдэг сайн үйлсээр шалгарав. Хувь нэмэр оруулсан бүх хүмүүст баярлалаа. Энэ шагнал бол ганц минийх бус та бидний бүгдийнх юм. Та нарын хувь нэмэргүйгээр сайт маань босохгүй байх байсан. Бүгдээрэнд нь ирж буй шинэ оны мэнд хүргэе!

Холбоос:

Өнөөдөр сонин: Япон дахь монголчууд Оны шилдгээ шалгаруулав
INET: Япон дахь Монголчууд оны шилдгээ шалгаруулав

Цахим өртөө : Япон дахь Монголчууд оны шилдгээ шалгаруулав

Шинэ оны мэнд бас бус

2010-01-03T01:05:06+00:00

Бараг хагас жил блог бичсэнгүй. Энэ хооронд их ч юм болж өнгөрчээ. Бие засаад гэрээ засдаг үгээр өөрийгөө, хувийн амьдралаа зохицуулах гэж явсаар нийгмийн ямар нэг идэвхитэй үйл ажиллагаанд оролцсонгүй. Харин сая амралтын хэд хоногийг далимдуулж өөртөө жаахан цаг гаргаснаар энэхүү тэмдэглэлийг бичиж байна. Юутай ч уншигч танд юун түрүүнд шинэ оны мэнд хүргэе!

Өөрчлөх үү хэмээн уриалж байсан ерөнхийлөгчөө өөрчилж чадахгүй байгаад нь баахан урам хугарлаа. Шагнал урамшуулалыг хавтгайруулж байна хэмээн өмнөх ерөнхийлөгчөө шүүмжилж байсан мань эр өөрт нь боломж олдонгууд хүрдийг нөгөө тийш нь эргүүлж өөрийн талынханаа шагнаж гарлаа. Би хувьдаа уг нь арай өөр “өөрчлөлт” буюу шагнал хэмээх төмөр олгож тэрийг нь угааж байгаа нь гээд хэдэн архины үйлдвэрүүдийн борлуулалтыг ихэсгэдэг системийг байхгүй болгож оронд нь тухайн салбарын ассоциацууд олон нийтийн санал асуулгаар ч юм уу шаардлагатай хүнээ шагнаж урамшуулдаг эрүүл тогтолцоо руу чиглэх болов уу гэж хүлээж байтал харин мань эр тогтолцоог нь өөрчлөх биш өөрөө тогтолцооны нэг элемент болж хүрдийг зөвхөн нөгөө тийш нь эргүүлж байх юм. Уг нь би өнөөх хүрдийг огт байхгүй болгох юм болов уу гэж харж байсан сан. Нам хошгирсон хэрэг байж дээ.

Би хувьдаа баатрууд гэж үнэлдэг байсан Э.Бат-Үүл, Б.Баабар зэрэг хүмүүс нөгөө төмрийг нь авчихаад л өөрсдийнхөө шүүмжилж эсэргүүцэж тэмцэж байсан тэр нийгмийн тогтолцооны үлдэгдэлийг хүлээн зөвшөөрч буй мэт бүлх залгиж чимээгүй өнгөрөх юм. Аль нэг нь ядаж хэвлэлээр энэ шагналаас татгалзаж байна гээд ганц мэдэгдэл хийчихсэн бол тэд жинхэнэ “баатрууд” болох байлаа. Тэртэй тэргүй тэр төмөртэй, төмөргүй тэдний юу хийж бүтээснийг Монгол улс мэдэж байхад энэ утгагүй тогтолцооны эсрэг үг хэлж чадаагүйгээрээ тэд бас л нэг усан нүд, цусан зүрхтэй хүмүүн бодгаль гэдгээ харууллаа.

Хааяа нэг айлд ороод зурагт асаахаар суваг болгон дээр шахуу “зөн билгийн тулаан” хэмээх сонин шоу гарч байх юм. Материаллаг бус ертөнц үнэхээр байдаг эсэх, зөн билгээр бүхнийг шийдэж болдог эсэхийг нэвтрүүлэг зохион байгуулагчид л мэдэж байгаа байх. Би хувьдаа тэдгээр зөн билигчдийг үзэн ядаад байх шаардлага шалтгаан байхгүй авч нийгэмд үзүүлэх үр нөлөө нь, 8 настай 10 настай хоёр дүүд маань өгч буй мессеж нь юу вэ гэдэг дээр үнэхээр эргэлзэх юм. Хоёр дүү маань хүн заавал хичээж хөдөлмөрлөж амьдрахын оронд материаллаг бус ертөнцийг шүтэж өнөөх зөн билигчдэд өргөл барьц өгөөд явбал амьдраад байх боломжтой юм байна гэдэг ухамсартай хүмүүс болоосой гэж би үнэндээ хүсэхгүй байна. Олон нийтэд, нийгэмд юу үзүүлж юуг өгч байна вэ гэдэг дээр хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд бага ч гэсэн анхаардаг болоосой. Өнөөдөр олдох хэдэн цаасны төлөө өөрсдийнхөө ч гэсэн үр хүүхдийн хүмүүжилд нөлөөлөх, цаашид ирээдүйд нь хар толбо учруулж ч мэдэх мэдээллийг гаргаж байхдаа нийгмийн хариуцлага, ухамсар гэдэг зүйлийн талаар жаахан ч гэсэн тунгааж үзээсэй.

Материаллаг ертөнцийг шүтэж 70 жил амьдарсан сэтгэхүйгээс салахад нийгэм дэх материаллаг бус сэтгэлгээний хэрэгцээ сад тавьсан үзэгдэл ерээд оны эхэн үеийн ерөнхийлөгчийн үзмэрч, гал гаргадаг Өнөрмаа зэргээр дууссан гэж бодож байтал яагаа ч үгүй байсан бололтой. Харин ч борооны дараахь мөөг шиг олшроод сүүлдээ бүр хүн шатааж алах дээрээ тулсан бөө удганууд зэргийг харахаар нийгэм маань эрүүлжихэд дахиад нэлээд хэдэн жил хэрэг болох нь дээ. Энэ олон ид шидтэнгүүд үнэхээр байдаг эсэхийг чөтгөр бүү мэд. Гэхдээ үнэхээр л байдаг юм бол ЦЕГ гэж байхын хэрэг юу байна. Гэмт хэрэг гарсан газар ганц үзмэрч тавьчихад л хангалттай бус уу?

Борлогдож буй ном, бичигдэж буй нийтлэл, хийгдэж буй нэвтрүүлгүүдийн багагүй хувь нь энэхүү мухар сүсгийн холбогдолтой зүйлс байгааг харахад бид хэддүгээр зуунд амьдарч байна вэ гэдэгт эргэлзмээр. Хэрэв үнэхээр л хүн өөрийгөө олох, материаллаг бус ертөнцөд итгэмээр байгаа юм бол яагаад зөв амьдрахуйн философийг айлдсан “Бодь мөрийн зэрэг” бус Ванга эмээгийн зөгнөл тэгтлээ олон хувь борлогдоод байна вэ?

Үргэлжлэл...